IV KK 104/14

WyrokIzba Karna2014-05-13

Skład orzekający: Michał Laskowski, Piotr Hofmański, Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest orzeczenie kary grzywny obok kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., jeśli czyn nie został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej ani sprawca takiej korzyści nie osiągnął?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary grzywny obok kary pozbawienia wolności na podstawie art. 33 § 2 k.k. jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przestępstwo zostało popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub sprawca taką korzyść osiągnął. W przypadku braku takich przesłanek, zastosowanie tego przepisu jest niedopuszczalne. Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który orzekł grzywnę mimo braku podstaw, dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez nienależytą kontrolę odwoławczą.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. K. za uszkodzenie samochodu (art. 288 § 1 k.k.) i wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (art. 33 § 2 k.k.) poprzez orzeczenie grzywny mimo braku przesłanek do jej zastosowania, oraz naruszenie przepisów postępowania karnego (art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k.) przez nienależytą kontrolę odwoławczą.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 104/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Piotr Hofmański (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie M. K. skazanego z art. 288 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 13 maja 2014 r., kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 listopada 2002 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 6 czerwca 2002 r. uchyla zaskarżony wyrok w części w jakiej utrzymano w mocy rozstrzygnięcie co do kary i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2002 r., sygn. .. 1628/01, Sąd Rejonowy w C. uznał M. K. za winnego m.in. czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, tj. tego, że w dniu 4 czerwca 2000 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, poprzez wybicie szyb w drzwiach przednich i tylnych z lewej strony, stłuczenia lewego zewnętrznego lusterka, zagięcia i porysowania lewych przednich drzwi, zagięcia pokrywy silnika, dokonał uszkodzenia samochodu m-ki „Polonez Caro” o nr rej. […] – łącznej wartości ok. 2 160 zł, na szkodę P. M., przy czym zarzucanego przestępstwa dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. popełnienia występku z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 288 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 2 k.k., wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10 złotych. Od powyższego wyroku apelacje wywiedli oskarżony i jego obrońca. Obrońca zaskarżył wyrok w całości i zarzucił rażącą niewspółmierność kary w stosunku do wagi czynu oskarżonego i na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Oskarżony w swej apelacji zaskarżył wyrok w zakresie orzeczenia o karze, zarzucając, że jest zbyt surowa. Sąd Okręgowy w C. po rozpoznaniu obu apelacji wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Wyrok ten zaskarżył kasacją na korzyść skazanego Prokurator Generalny w części, w jakiej Sąd Okręgowy w C. utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt I, tj. o orzeczeniu za popełnienie czynu z art. 288 § 1 k.k. kary grzywny obok kary pozbawienia wolności, oraz o orzeczeniu kary łącznej grzywny (pkt II wyroku Sądu Rejonowego). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego, bo wydanego z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 33 § 2 k.k. wyroku sądu I instancji, 3 wymierzającego mu za czyn z art. 288 § 1 k.k. obok kary pozbawienia wolności, grzywnę pomimo braku ku temu podstaw, bowiem nie ustalono, aby przypisany oskarżonemu czyn z art. 288 § 1 k.k. został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub by oskarżony taką korzyść osiągnął.” W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Rację ma skarżący podnosząc, że za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., zarzucone M. K. w pkt I aktu oskarżenia, a przypisane w pkt I, tiret pierwsze, wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 6 czerwca 2002 r., sygn. … 1628/01, niedopuszczalne było wymierzenie kary 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł obok kary pozbawienia wolności, czyli tzw. kumulatywnej grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przepis ten pozwala orzec taką karę grzywny za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jeśli sprawca taką korzyść osiągnął. Z opisu omawianego czynu zawartego w wyroku z dnia 6 czerwca 2002 r., ani z jego uzasadnienia, nie wynika by skazany taką korzyść osiągnął, nie wynika też by Sąd Rejonowy przypisał skazanemu działanie w celu osiągnięcia takiej korzyści. Przepis art. 33 § 2 k.k. został więc zastosowany, mimo braku podstaw do tego. To niewątpliwe naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy zostało przeoczone przez Sąd Okręgowy w C., który rozpoznawał apelacje – obrońcy i osobistą skazanego. Obie apelacje zwrócone były w istocie przeciwko wymiarowi kary, a więc uchybienie Sądu Rejonowego z pewnością leżało w zakresie zaskarżenia. Mimo to, apelacje zostały wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02 uznane za bezzasadne, a wadliwy wyrok Sądu Rejonowego utrzymano w mocy. W tym stanie rzeczy zgodzić trzeba się podniesionym w kasacji zarzutem naruszenia przepisów art. 433 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy w C. nie rozpoznał apelacji w jej pełnym zakresie, nie dostrzegając rażącego naruszenia prawa materialnego skutkującego bezzasadnym orzeczeniem kary grzywny obok kary pozbawienia wolności i na tym polega rażące naruszenie prawa Sądu 4 odwoławczego będące podstawą uwzględnienia kasacji i uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w C. rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym wnikliwie zbada rozstrzygnięcie co do kary zapadłe względem M. K. za czyn z art. 288 § 1 k.k., zarzucony w pkt I aktu oskarżenia i podejmie rozstrzygnięcie mające na celu usunięcie rażącego naruszenia art. 33 § 2 k.k., którego dopuścił się Sąd Rejonowy w C. w wyroku z dnia 6 czerwca 2002 r. Warto też zwrócić uwagę, że może to oznaczać konieczność korekty rozstrzygnięcia co do łącznej kary grzywny, zawartego w pkt II wyroku Sądu Rejonowego w C. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 288 § 1 kkart. 535 § 5 kpkart. 64 § 1 KKart. 33 § 1art. 437 § 1 KPKart. 433 § 1 KPKart. 440 KPKart. 33 § 2 KK§ 1§ 5§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy