IV KK 107/21
WyrokIzba Karna2021-03-30
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Barbara Skoczkowska, Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., nawet jeśli wyrok jest zaoczny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 87 § 3 k.w. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. Zaniechanie orzeczenia tego środka karnego, nawet w wyroku zaocznym, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść orzeczenia o karze, ponieważ orzeczenie o karze i środkach karnych stanowi całość.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym uznał S. S. za winnego prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu (art. 87 § 1 k.w.) i wymierzył mu grzywnę. Nie orzeczono jednak obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez nieorzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 107/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca) Protokolant Anna Kowal w sprawie S. S. obwinionego z art. 87 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 marca 2021 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść, od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w P. z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II W (...), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P., wyrokiem zaocznym z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II W (…), uznał S. S. za winnego tego, że w dniu 19 marca 2020 r. na ul. Z. w miejscowości P., gminy P., województwo [...], prowadził w ruchu lądowym pojazd osobowy marki V. o nr rej. (…) będąc w stanie po użyciu alkoholu z wynikami I
2 badanie 0,24 mg/l, II badanie 0,24 mg/l, III badanie 0,21 mg/l, to jest za winnego wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i wymierzył mu za to karę 1000 złotych grzywny. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 24 grudnia 2020 r. Kasację od tego wyroku, na niekorzyść obwinionego, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok zaoczny w części dotyczącej orzeczenia o karze i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., polegające na nieorzeczeniu wobec obwinionego S. S. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do czego zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów Sąd był zobowiązany w sytuacji uznania obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym. Pozwoliło to na jej rozpoznanie na posiedzeniu wyznaczonym na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 k.w., w razie popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., to jest prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, obligatoryjne jest orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Reguły wymiaru tego zakazu określa art. 29 k.w. Tymczasem w zaskarżonym kasacją wyroku zaocznym zaniechano orzeczenia tego środka karnego, nie realizując nałożonego ustawą obowiązku. Wobec obligatoryjnego brzmienia przepisu art. 87 § 3 k.w., uchybienie zawarte w zaskarżonym kasacją wyroku ma charakter rażący i w sposób oczywisty wywarło wpływ na jego treść. Brak w postaci nieorzeczenia obligatoryjnego środka karnego powoduje, że w istotnym stopniu wadliwe jest orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Orzeczenie o karze i środkach karnych stanowi bowiem swego rodzaju całość - zespół dolegliwości wymierzanych sprawcy i pojawienie się w tej całości nowego
3 rozstrzygnięcia może wpłynąć na inne elementy składowe tej części finalnej decyzji Sądu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie przekazanym Sądowi pierwszej instancji, Sąd ten uwzględnić powinien prawny wymóg wynikający z art. 87 § 3 k.w. i orzec łącznie o karze oraz środku karnym, uwzględniając dyrektywy wynikające m. in. z treści art. 33 k.w.
Powiązane orzeczenia
- II KK 48/24 2024-04-12Czy w przypadku skazania za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu) sąd jest zobowiązany do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego?
- IV KK 336/14 2015-01-21Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 294/13 2013-10-15Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść wyroku?
- III KK 222/18 2019-06-13Czy w przypadku skazania za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu) obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a nie zakazu prowadzenia rowerów?
- IV KK 275/16 2017-01-05Czy sąd może uwzględnić wniosek o ukaranie karą ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., które zagrożone jest karą aresztu albo grzywny, i czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia poj…
Powołane przepisy
art. 87 § 1art. 87 § 3art. 29 § 1art. 535 § 5 KPKart. 29art. 33§ 1§ 3§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy