IV KK 153/15
WyrokIzba Karna2015-06-02
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 94 § 3 k.k. wymaga obligatoryjnego wysłuchania przez sąd biegłych psychiatrów i psychologa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 94 § 3 k.k. jest orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego i wymaga zastosowania wszystkich rygorów wynikających z art. 93 k.k., w tym obligatoryjnego wysłuchania przez sąd biegłych psychiatrów i psychologa. Brak takiego wysłuchania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. zarządził ponowne umieszczenie W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Sąd Okręgowy w K. utrzymał to postanowienie w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wydaniu postanowienia bez obligatoryjnego wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 153/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie W. R., podejrzanego o czyny z art.191 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 czerwca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 lutego 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014 r., o ponownym umieszczenie W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014r., sygn. akt […], o ponownym umieszczeniu W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
2 Kasację od tego postanowienia na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 3 k.k., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia w przedmiocie zarządzenia na podstawie art. 94 § 3 k.k. ponownego umieszczenia W. R. w odpowiednim zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, wydanego bez obligatoryjnego wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa. Stawiając powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w K. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w J. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna. Sąd Okręgowy zaakceptował bowiem wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o ponownym umieszczeniu W. R. w zakładzie psychiatrycznym, bez wcześniejszego obligatoryjnego wysłuchania biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa. Przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej, zatem każde umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym musi być poprzedzone spełnieniem ustawowych warunków tej decyzji, stanowiących rękojmię, że nie będzie ona pochopna, a osobie podlegającej przymusowej detencji zapewnione będą wszelkie uprawnienia służące ochronie jej praw. Podnieść należy, że w doktrynie i w orzecznictwie istnieje zgodność poglądów, że ponowne umieszczenie na podstawie art. 94 § 3 k.k. sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym jest w istocie orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego, zatem stosuje się do niego wszystkie rygory wynikające z generalnej klauzuli określonej w art. 93 k.k. – w tym dotyczące konieczności wysłuchania przez sąd biegłych psychiatrów i psychologa wydających opinię (vide L. K. Paprzycki -Przedmiot opiniowania psychiatrycznego i psychologicznego w postępowaniu karnym - wybrane zagadnienia. Gdańskie Studia Prawnicze, 2003, z. 2, str. 203 -214; J. Bielasiński, Z problematyki orzekania, wykonania i nadzoru nad
3 przebiegiem wykonywania środka zabezpieczającego z art. 94 § 1 kodeksu karnego. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, z. 9 z 2001 r., str. 83 – 118; patrz też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt II KK 138/03, R - OSNKW 2003, poz. 1460). W realiach przedmiotowej sprawy, w której ciężar gatunkowy popełnionych przez W. R. nie był na tyle duży, by samoistnie uprawdopodobniał określone w art. 94 § 1 k.k. zagrożenie popełnienia w przyszłości czynu o znacznej społecznej szkodliwości, konieczność wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa przed ponownym umieszczeniem podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym jawiła się szczególnie wyraziście. Odstąpienie od tego wymogu w sposób rażący naruszało zatem przepisy wskazane w kasacji Prokuratora Generalnego. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KK 112/13 2013-05-24Czy wobec sprawcy czynu zabronionego popełnionego w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. możliwe jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne na podstawie art.…
- II KK 312/24 2024-08-28Czy można orzec środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy czynu zabronionego, który nie spełnia przesłanek określonych w art. 93g k.k.?
- V KRN 368/71 1971-10-26Czy sąd, orzekając o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia sprawcy w szpitalu psychiatrycznym na podstawie art. 99 k.k., jest zobowiązany do samodzielnej oceny, czy istnieją podstawy do uznania, że…
- I KZP 34/08 2009-02-25Czy możliwe jest wydanie na podstawie art. 94 § 2 k.k. orzeczenia o zwolnieniu z obowiązku umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym sprawcy, który w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. popeł…
- I KK 221/22 2022-06-22Czy naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 458 § 1 k.p.k., poprzez nierozważenie i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, uzasadnia uchylenie postanowienia o umieszcze…
Powołane przepisy
art.191 § 1 KKart. 31 § 1 KKart. 222 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 521 § 1 KPKart. 93 KKart. 94 § 3 KKart. 94 § 1art. 94 § 1 KK§ 1§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy