IV KK 195/22

WyrokIzba Karna2022-09-15

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Marka Motuka, Marek Motuk, Pawła Kołodziejskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli zarzuty podniesione w kasacji dotyczą okoliczności powołania go na urząd sędziego, które są kwestionowane przez skarżącego?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego został wyłączony od udziału w sprawie, ponieważ zarzuty kasacyjne dotyczące nienależytej obsady sądu, wynikającej z powołania sędziego na urząd na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego, mogły wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Rozpoznanie sprawy z udziałem tego sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua oraz negatywnego odbioru społecznego, nawet jeśli sędzia zachowałby rzeczywistą bezstronność.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie IV KK 195/22. Wniosek uzasadnił tym, że zarzuty kasacyjne w tej sprawie, dotyczące nienależytej obsady sądu okręgowego z uwagi na sposób powołania sędziego, odnoszą się również do niego. Sędzia Motuk został bowiem powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego SN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 195/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 września 2022 r., wniosku SSN Marka Motuka w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego w sprawie IV KK 195/22 na podstawie art. 42 § 1 i 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego SN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22, dotyczącej skazanych M. T. i A. C.. UZASADNIENIE SSN Marek Motuk został – po wyłączeniu postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2022 r. (IV KO 80/22) od orzekania w sprawie SSN Pawła Kołodziejskiego - wyznaczony do orzekania jako sędzia sprawozdawca w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22, w której przedmiotem rozpoznania są kasacje obrońców skazanych M. T. i A. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt VII Ka 367/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt XVI K 909/18. W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego A. C. sformułowany został m.in. zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę sądu, gdyż w składzie Sądu Okręgowego w Częstochowie brała udział sędzia SO M. M., która została powołana na urząd sędziego tego Sądu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co doprowadziło do wydania orzeczenia z naruszeniem standardu niezawisłości i 2 bezstronności w niniejszym postępowaniu w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, albowiem sprawa była głośno komentowana w mediach, wielokrotnie w tej sprawie wypowiadali się politycy, także Minister Sprawiedliwości wraz z oczekiwaniem co do rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności te podają w wątpliwość niezawisłość i bezstronność sądu. W dniu 6 lipca 2022 r. SSN Marek Motuk złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania tej sprawy na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. Uzasadnił go zaistnieniem okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie. Treść powołanego wyżej zarzutu kasacyjnego dotyczy bowiem okoliczności, które odnoszą się również do niego. Został on bowiem powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 maja 2020 r. w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej istotnie zachodzi ryzyko naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua (zakazu bycia sędzią we własnej sprawie). Rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego Marka Motuka oznaczałoby bowiem rozpoznanie zarzutów, które mogłyby być sformułowane również odnośnie do niego. Ta sytuacja nie tylko budzi wątpliwości co do bezstronności sędziego, ale – niezależnie od tego, czy SSN Marek Motuk wykazałby w tej sprawie bezstronność - mogłaby wywołać u stron oraz w opinii publicznej przekonanie o braku jego bezstronności. Tymczasem, jak słusznie podkreślono w postanowieniu z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt IV KO 80/22, którym wyłączono od rozpoznania tej sprawy SSN Pawła Kołodziejskiego, w interesie wymiaru sprawiedliwości leży nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie. Uznając, że taka potrzeba zachodzi w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1art. 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 42 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy