IV KK 207/21
WyrokIzba Karna2021-10-05
Skład orzekający: Marek Motuk, Antoni Bojańczyk, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok skazujący, który nie określa dokładnie przypisanego oskarżonemu czynu, gdy zarzucono mu popełnienie większej liczby czynów, narusza art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w sposób rażący i mający istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok skazujący musi zawierać dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną, zgodnie z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. W sytuacji, gdy oskarżonemu zarzucono popełnienie większej liczby czynów, wymóg ten odnosi się do każdego z czynów przypisanych. Brak takiego określenia czyni wyrok nieczytelnym i niemożliwym do wykonania, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.Stan faktyczny
Oskarżony D. S. został oskarżony o popełnienie dwóch czynów z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uznał go winnym popełnienia jednego czynu z tego artykułu i wymierzył jedną karę, nie precyzując, do którego z zarzucanych czynów się ona odnosi. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez zaniechanie dokładnego określenia przypisanego czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 207/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Marek Siwek (sprawozdawca) w sprawie D. S. skazanego z art. 209 § 1 a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 5 października 2021 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt III K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE D. S. został oskarżony o popełnienie dwóch czynów nie wyczerpujących znamiona z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt III K (…) uznał tego oskarżonego „za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.” i za ten czyn wymierzył mu karę 1 roku i 4
2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1). Orzeczeniem tym rozstrzygnięto jednocześnie o kosztach sądowych (pkt 2 ). Wyrok Sadu I instancji nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 22 lipca 2020 r. (k. 167). Kasację od tego orzeczenia, na niekorzyść D.S., złożył Prokurator Generalny, który zaskarżając go w całości zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegające na zaniechaniu dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. poprzez brak wskazania, który z dwóch zarzucanych oskarżonemu czynów o tożsamej kwalifikacji prawnej z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. został mu przypisany, co stanowi naruszenie wewnętrznej konstrukcji wyroku skazującego i czyni zapadłe orzeczenie nieczytelnym oraz niemożliwym do wykonania. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodzić należy się z jej autorem, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącej obrazy przepisu prawa procesowego wskazanego w petitum kasacji. W treści art. 413 k.p.k. zawarto bowiem wszystkie niezbędne elementy wyroku, zaś w jego § 2 kwalifikatory wyroku skazującego. Nie ma zatem wątpliwości, że wyrok skazujący powinien w sentencji zawierać, m.in. dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz kwalifikację prawną (art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.). Oczywiste jest, że w sytuacji, kiedy oskarżonemu zarzucono popełnienie większej ilości czynów, wymóg określenia każdego z czynów przypisanych (o ile względem liczby czynów przypisanych wobec zarzucanych sąd nie dokona zmian) odnosi się do takiej liczby czynów, jaka wynika z postawionych w akcie oskarżenia zarzutów. Analiza zaskarżonego kasacją wyroku prowadzi natomiast do wniosku, że orzeczenie to nie spełnia powołanego wyżej wymogu. Sąd Rejonowy w R. rozstrzygając bowiem o odpowiedzialności karanej D. S. za dwa zarzucone mu
3 występki z art. 209 § 1 a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., prawidłowo wskazane i opisane w pkt. I i II komparycji wyroku – wbrew regułom wynikającym z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. – uznał oskarżonego za winnego popełnienia jednego czynu z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i wymierzył mu za ten czyn jedną karę, nie precyzując tym zarazem, do którego z dwóch zarzucanych D. S. czynów rozstrzygnięcie to odnosi się. Nie ma zatem wątpliwości, że omawiane rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w sposób oczywisty i rażący narusza ustawową konstrukcję wyroku skazującego, jest przez to nieczytelne, skoro nie wynika z niego, do którego z czynów zarzucanych odnosi się skazanie, a w konsekwencji uniemożliwia jego prawidłowe wykonanie – nie wiadomo bowiem, z jakim przestępstwem należy wiązać orzeczoną wobec skazanego karę. Powyższe uchybienie uniemożliwia nadto ocenę, co do którego z zarzucanych oskarżonemu czynów Sąd Rejonowy w ogóle rozstrzygnął, a co do którego nie. Wskazane uchybienie miało niewątpliwie rażący i istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, zatem musiało skutkować jego uchyleniem w postępowaniu kasacyjnym i skierowaniem sprawy do jej ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w R.. Sąd ten rozpoznając sprawę ponownie rozstrzygnie ją, unikając wskazanego wyżej uchybienia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KK 536/19 2020-01-22Czy wyrok sądu odwoławczego, który nieprecyzyjnie określa przypisane oskarżonemu czyny i ich kwalifikację prawną, narusza przepisy postępowania karnego, w szczególności art. 413 § 1 pkt 5 i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.?
- III KK 262/22 2022-07-12Czy skazanie oskarżonego za czyn, który nie był objęty aktem oskarżenia, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania?
- IV KK 329/13 2013-10-29Czy wyrok skazujący wydany na podstawie wniosku oskarżonego (art. 387 § 1 k.p.k.) może naruszać przepisy prawa karnego materialnego, w szczególności poprzez wymierzenie kary łącznej przekraczającej ustawowe granice?
- II KK 341/25 2025-11-18Czy wyrok skazujący, który nie zawiera rozstrzygnięcia o winie obwinionego i nie przypisuje mu konkretnych czynów, jest prawidłowy?
- III KK 279/16 2016-11-24Czy wyrok nakazowy, który nie rozstrzyga o wszystkich czynach objętych wnioskiem o ukaranie, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 209 § 1art. 64 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 413 § 2 pkt 1 KPKart. 413 KPK§ 1§ 5§ 2 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy