IV KK 213/19

Sygn. akt IV KK 213/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie J.Ś., skazanego z art. 209 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2019 r. kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IX K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. umarza postępowanie w sprawie J.Ś. w przedmiocie wydania wyroku łącznego; 3. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IX K (…), wymierzył J.Ś. karę łączną w wysokości 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem tym połączył karę pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy 2 w G. w wyroku z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt IX (…) za czyn z art. 286 § 1 k.k. z karą orzeczoną za ciąg przestępstw z art. 209 § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX K (…). Na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w G., sygn. akt IX K (…) od dnia 17 czerwca 2017 r. do dnia 23 stycznia 2018 r. oraz okresy kar pozbawienia wolności w sprawach objętych wyrokiem łącznym już odbytych. Na podstawie art. 572 k.p.k. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie wyroków Sądu Rejonowego w G. : - z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt IX K (…) za czyn z art. 209 § 1 k.k., - z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt IX K (…) za czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., - z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt IX K (…) za czyn z art. 209 § 1 k.k. wobec braku warunków do objęcia wymienionych wyroków wyrokiem łącznym. Wyrok w niniejszej sprawie uprawomocnił się dnia 31 stycznia 2018 r. Skazany nieskutecznie starał się o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, a następnie złożył ją z uchybieniem terminowi – co spowodowało odmowę przyjęcia środka odwoławczego. Wyrok łączny Sądu Rejonowego w G. został zaskarżony kasacją Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego J.Ś. w oparciu o zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego materialnego w zakresie połączenia kar pozbawienia wolności, a mianowicie art. 85 § 2 k.k. i art. 86 § 4 k.k., polegającego na związaniu karą łączną jednostkowego wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX K (…), który był już wcześniej objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IX K (…), prawomocnym z dniem 12 lipca 2017 r., podczas gdy prawidłowe postąpienie determinowało konieczność połączenia w kwestionowanym wyroku kary łącznej orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. dnia 4 lipca 2017, sygn. akt IX K (…) z karą jednostkową, wynikającą z wyroku Sąd Rejonowego w G. z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt IX K (…). 3 Skarżący wniósł przy tym o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego z uwagi na wykonanie wszystkich kar orzeczonych wobec J.Ś.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego zasługuje na uwzględnienie w całości i jest zasadna w stopniu oczywistym. Sąd Rejonowy w G. dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa materialnego – tj. art. 85 § 2 k.k. i art. 86 § 4 k.k., która miała istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia. Z literalnego brzmienia tych przepisów wynika, że w przypadku wystąpienia przesłanek wydania wyroku łącznego, łączy się kary jednostkowe lub kary łączne. Przy orzekaniu nowej kary łącznej nie dochodzi do rozwiązania kary łącznej wcześniej orzeczonej, lecz, odmiennie niż to miało miejsce pod rządami wcześniejszej regulacji, przy kształtowaniu nowej kary łącznej jako jej składnik należy traktować wcześniejszą karę łączną (kary łączne) jako całość, a nie jednostkowe skazania za poszczególne czyny objęte tą wcześniejszą karą łączną (por. wyrok SN z dnia 5.10.2017, sygn. akt II KK 170/17). Z treści zaskarżonego wyroku wynika, że węzłem kary łącznej został objęty jednostkowy wyrok Sądu Rejonowego w G. – z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX K (…) – który wchodził w skład wydanego w dniu 4 lipca 2017 r. wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G., sygn. akt IX K (…). Wyrokiem tym zostały objęte bowiem prawomocne skazania wynikające z wyroków Sądu Rejonowego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt IX K (…) oraz 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX K (…) – który to wszedł w skład skarżonego wyroku łącznego z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IX K (…). W konsekwencji doszło do ukształtowania niekorzystnej dla skazanego sytuacji, gdyż de facto odbywa on dłuższą karę: 2 lat 5 miesięcy pozbawienia wolności (kara łączna 1 roku i 5 miesięcy + odrębne wykonanie wyroku 1 roku pozbawienia wolności za przestępstwo objęte wcześniejszą karą łączną). Podczas gdy powinien odbyć karę w maksymalnej wysokości do 2 lat i 2 miesięcy (wcześniejsza kara łączna w wysokości kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności + kara 6 miesięcy pozbawienia wolności). Należy więc uznać, 4 iż naruszenie norm prawa materialnego, dokonane przez Sąd, miało istotny, negatywny wpływ na treść wydanego wyroku i sytuację skazanego. Należało również uwzględnić wniosek Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego o wydanie wyroku umarzającego postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego z uwagi na fakt, iż wszystkie kary uznać należy za już wykonane. Zgodnie z brzmieniem art. 85 § 2 k.k. a contrario stanowi to negatywną przesłankę orzekania w przedmiocie kary łącznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak we wstępie. as