IV KK 239/12
WyrokIzba Karna2012-09-11
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Rafał Malarski, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, w sytuacji gdy wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w postępowaniu zwyczajnym, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w postępowaniu zwyczajnym (a nie uproszczonym), stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 476 § 2 k.p.k. Uchybienie to jest bezwzględną przyczyną odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., obligującą Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał Z. Z. za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), orzekając karę grzywny, zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Obrońca wniósł apelację, domagając się uniewinnienia. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego, podczas gdy powinien on orzekać w składzie trzech sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 239/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie Z. Z. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 września 2012 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 lipca 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 14 listopada 2011 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 14 listopada 2011 r., oskarżonego Z. Z. uznał za winnego tego, że w dniu 24 stycznia 2011 r. w miejscowości P. kierował samochodem marki Opel Vectra w ruchu lądowym, będąc w stanie nietrzeźwości 1,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej w kwocie 30 zł. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 §1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a na podstawie art. 49 § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 300 zł na cel związany z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych. Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego. Zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, domagał się jego zmiany poprzez uniewinnienie oskarżonego. Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W dniu 30 lipca 2012 r. kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości na korzyść skazanego i zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 476 § 2 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego podczas, gdy sąd ten powinien orzekać na zasadach ogólnych, tj. w składzie trzech sędziów – co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439§ 1 pkt 2 k.p.k. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postepowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Sprawa Z. Z. była rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w pierwszej instancji w postępowaniu uproszczonym tylko na pierwszej rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. Sąd odraczając wówczas rozprawę do dnia 30 maja 2011 r., a więc na czas dłuższy niż 21 dni, jednocześnie - zgodnie z art. 484 § 2 k.p.k.- zmienił tryb postępowania z uproszczonego na zwyczajny. W tym też trybie procedował w dalszym toku postępowania. Wyrok skazujący zapadł
3 więc nie w postępowaniu uproszczonym, lecz w postępowaniu zwyczajnym, w tym samym składzie sądu. Skoro tak, to apelacja obrońcy oskarżonego Z. Z. podlegała rozpoznaniu przez sąd odwoławczy w składzie trzech sędziów. Nie było bowiem podstaw do zarządzenia rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 476 § 2 k.p.k. Możliwość wydania takiego zarządzenia ograniczona jest bowiem tylko do tych spraw, w których wydano wyrok w pierwszej instancji w postępowaniu uproszczonym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., I KZP 38/05, LEX nr 157030 oraz m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2010 r, V KK 175/10, LEX nr 621353). Przepisem normującym skład sądu na rozprawie apelacyjnej w sprawach rozpoznanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy w postępowaniu zwyczajnym jest art. 29 § 1 k.p.k. Przewiduje on orzekanie w składzie trzech sędziów. Tymczasem Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. w składzie jednoosobowym. Trafny jest zatem zarzut kasacji, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 476 § 2 k.p.k., a w konsekwencji sąd, który rozpoznawał apelację w składzie jednego sędziego, był nienależycie obsadzony. Uchybienie to stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Stwierdzenie tego uchybienia obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w postępowaniu odwoławczym, bez badania jego potencjalnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KK 136/18 2018-04-12Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące bezwzględną przyczyną…
- II KK 380/17 2017-11-16Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie sędziowskim, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- III KK 65/13 2013-08-21Czy rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą, jeśli w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji doszło do sytuacji…
- II KK 499/21 2021-12-09Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, zamiast trzyosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji, gdy kwalifikacja prawna czynu przyjęta w wyro…
- IV KK 71/16 2016-03-23Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, gdy sąd pierwszej instancji orzekał w składzie trzech sędziów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i skut…
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 42 § 2 KKart. 43 §1 KKart. 49 § 2 KKart. 29 § 1 KPKart. 476 § 2 KPKart. 439§ 1 pkt 2 KPKart. 484 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy