IV KK 267/23
WyrokIzba Karna2023-10-27
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu karnym powinny być ustalane na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., a nie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., nawet w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 66/19?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy orzekł, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu karnym należy przyznać w kwocie wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Rozporządzenie to, a nie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, jest właściwe dla tego typu spraw. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 66/19, dotyczący postępowania cywilnego, nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przepisów rozporządzenia z 2016 r. w procesie karnym.Stan faktyczny
Obrońca z urzędu skazanego A. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Następnie obrońca złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powołując się na przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek jedynie w części, przyznając kwotę wynikającą z rozporządzenia dotyczącego kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sprawach karnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 442,80 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 267/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie A. K. skazanego za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 października 2023 r., wniosku obrońcy z urzędu o zasądzenie kosztów związanych ze sporządzeniem i wniesieniem kasacji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.) p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. W., Kancelaria Adwokacka w B., obrońcy z urzędu skazanego A. K., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % VAT, tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE Adwokat B. W., obrońca z urzędu skazanego A. K., sporządził i wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II Ka 308/22.
IV KK 267/23 2 Postanowieniem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt IV KK 267/23, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wnioskiem z dnia 29 września 2023 r., adwokat B. W. zwrócił się o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 1 476 zł, na podstawie § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części. Bez wątpienia obrońcy z urzędu należała się opłata za sporządzenie i wniesienie kasacji w przedmiotowej sprawie. Opłatę tę należało jednak przyznać w kwocie wynikającej z § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.) tj. w kwocie 442,80 zł (360 + 23 % VAT), a nie w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1964 ze zm.). Ten ostatni akt prawny nie odnosi się wszak do opłat za pomoc prawną udzielaną przez adwokata z urzędu. Jednocześnie należy wskazać, że nietrafny jest pogląd obrońcy, że wysokość należnej mu kwoty winno wyznaczać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19. Orzeczenie dotyczące rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
IV KK 267/23 3 nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i osadzone na gruncie stanu faktycznego związanego z postępowaniem cywilnym, nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przepisów powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w procesie karnym, gdzie zasady wyznaczania obrońcy z urzędu regulują m.in. § 2, § 3, § 6 i § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2020 r. w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu (Dz.U. z 2020 r., poz. 1681) – por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2022 r., V KK 670/21, a także uzasadnienie zdania odrębnego do punktu II. wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 31 marca 2021 r., IV Ka 85/21 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt IV KK 45/23. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 400/23 2024-01-24Czy w przypadku oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej, sąd może zasądzić zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według stawek wyższych niż przewidziane w rozporządzeniu z 2016 r., stosując…
- I KK 165/22 2023-04-07Czy Skarb Państwa powinien zasądzić koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokata z urzędu, który sporządził i wniósł kasację, która następnie została oddalona jako oczywiście bezzasadna?
- I CSK 1782/24 2025-10-31Czy postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wydane na podstawie przepisów rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, może zostać zmienione na podsta…
- I DPI 40/21 2022-04-19Czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi za sporządzenie opinii o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędzió…
- II KK 435/20 2021-02-22Czy Skarb Państwa powinien zasądzić koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji, jeżeli kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 222 § 1 KKart. 29 ust. 1§ 1§ 2§ 3§ 4 ust. 1§ 17 ust. 3§ 11 ust. 3§ 4§ 4 ust. 3§ 6§ 9
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy