IV KK 326/13

Sygn. akt IV KK 326/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSA del. do SN Dariusz Kala Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga w sprawie M. Ł. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV K 644/12, uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do pkt. 1 i w tym zakresie sprawę M. Ł. przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. Ł. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami: 2 a) Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. XVI K 1191/08, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 284 § 2 k.k., popełniony w okresie od 17 sierpnia 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. Ko 1303/12, utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. VII Kzw 694/12 oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. - na karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 zł; b) Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. XVI K 1228/08, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 270 § 1 k.k., popełniony w dniu 4 lipca 2008 r. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat, zarządzoną do wykonania prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. Ko 1877/12 oraz na podstawie art. 71 § 1 k.k. - na karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych po 10 zł; c) Sądu Rejonowego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. XI K 1218/07, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 209 § 1 k.k., popełniony w okresie od 12 kwietnia 2005 r. do 16 października 2007 r. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, zarządzoną do wykonania prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. Ko 5571/09; d) Sądu Rejonowego z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. III K 643/08, za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 116 1 k.k. - popełniony w dniu 26 lipca 2000 r., za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. - popełnione w dniach: 28 lutego 2007 r., 8 marca 2007 r., 9 marca 2007 r. oraz 16 i 17 kwietnia 2007 r., z art. 286 § 1 k.k. - popełniony w dniu 11 czerwca 2007 r., z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 12 k.k. - popełniony w okresie od 30 lipca do 3 sierpnia 2007 r. i z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. - popełniony w dniu 3 sierpnia 2007 r. - na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. na karę łączną grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 zł; 3 wobec uprawomocnienia się wyroku w dniu 29 stycznia 2009 r., skazanie uległo zatarciu z mocy prawa z dniem 23 lipca 2013 r.; e) Sądu Rejonowego z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. XI K 534/10, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w okresie od 17 października 2007 r. do 13 października 2009r. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, według stanu na dzień wydawania wyroku łącznego sygn. IV K 644/12 warunkowo zawieszoną na 3-letni okres próby, zarządzoną do wykonania prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. Ko 4417/13; f) Sądu Rejonowego z dnia 8 września 2011 r. sygn. IV K 127/11, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 209 § 1 k.k., popełniony w okresie od grudnia 2009 r. do września 2010 r. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat, zarządzona do wykonania prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22 maja 2012 r.; g) Sądu Rejonowego z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. IV K 716/11, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 209 § 1 k.k., popełniony w okresie od października 2010 r. do maja 2011 r. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat; Sąd Rejonowy w C. wyrokiem łącznym z dnia 16 kwietnia 2013 r., IV K 644/12: 1. połączył opisane w pkt a, b i c wyroki i na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. wymierzył skazanemu M. Ł. karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w pozostałej części; 3. pozostałe rozstrzygnięcia z połączonych wyroków pozostawił do odrębnego wykonania; 4. na podstawie art. 29 ustawy- Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii adw. T. W. kwotę 168 zł plus podatek VAT w kwocie 38,64 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 5. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od opłaty i wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa. 4 Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 29 maja 2013 r. (k. 124, 127). Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wymieniony wyrok w części dotyczącej połączenia kar jednostkowych orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego o sygn. XVI K 1191/08, XVI K 1228/08 i XI K 1218/07 (pkt 1 wyroku), na niekorzyść skazanego M. Ł. i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 85 k.k., polegające na połączeniu jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec M. Ł. wyrokami: Sądu Rejonowego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. XI K 1218/07, Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. XVI K 1191/08 i Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. XVI K 1228/08 i orzeczeniu kary łącznej, mimo braku przesłanek określonych w tym przepisie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego w części dotyczącej pkt 1, i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Rację ma Prokurator Generalny gdy podnosi, że zaskarżone orzeczenie zapadło w zaskarżonej kasacją części (pkt. 1 wyroku) z rażącym naruszeniem prawa materialnego wskazanym w zarzucie kasacji. Art. 85 k.k. stanowi, iż warunki do wymierzenia kary łącznej zachodzą jedynie wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Zaskarżonym wyrokiem łącznym Sąd Rejonowy w C. uznając, że zachodzą przesłanki z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k., połączył w pkt 1 trzy kary pozbawienia wolności w wymiarze po 1 roku, orzeczone wobec M. .wyrokami Sądu Rejonowego o sygn.: XVI K 1191/08, XVI K 1228/08 i XI K 1218/07. Wyrokiem chronologicznie pierwszym w tej grupie jest wyrok oznaczony sygnaturą XI K 1218/07. Został on wydany w dniu 29 stycznia 2008 r., a na jego mocy Sąd Rejonowy skazał M. Ł. za czyn z art. 209 § 1 k.k., popełniony w okresie od 14 kwietnia 2005 r. do 16 października 2007 r. 5 Jako drugi wymienić należy wyrok Sądu Rejonowego oznaczony sygnaturą XVI K 1191/08 wydany w dniu 11 lutego 2009 r., na podstawie którego M. Ł. został skazany za czyn z art. 284 § 2 k.k., popełniony w okresie od 17 sierpnia 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. Ostatni w tej grupie jest wyrok Sądu Rejonowego oznaczony sygnaturą XVI K 1228/08 z dnia 8 kwietnia 2009 r., skazujący M. Ł. za czyn z art. 270 § 1 k.k., popełniony w dniu 4 lipca 2008 r. Porównanie dat wydania powyższych wyroków z chronologią czynów przypisanych M. Ł. tymi orzeczeniami, dowodzi, że wyrok Sądu Rejonowego w C. oznaczony sygnaturą XI K 1218/07 został wydany przed popełnieniem przez skazanego czynów przypisanych mu wyrokami w sprawach o sygnaturach: XVI K 1191/08 i XVI K 1228/08. Wyrok w sprawie oznaczonej sygnaturą XI K 1218/07, został wydany w dniu 29 stycznia 2008 r., zaś czyny objęte dwoma pozostałymi wyrokami (tj. w sprawach: XVI K 1191/08 i XVI K 1228/08) M. Ł. popełnił w okresie od 17 sierpnia 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. oraz w dniu 4 lipca 2008 r. Tym samym Sąd Rejonowy w C. łącząc w zaskarżonym kasacją wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wobec M. Ł. omówionymi wyżej wyrokami, dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 85 k.k. W realiach niniejszej sprawy sąd władny był połączyć jedynie kary wymierzone skazanemu wyrokami w sprawach o sygnaturach: XVI K 1191/08 i XVI K 1228/08. Przestępstwa objęte skazaniami w tych sprawach pozostawały w realnym zbiegu, ponieważ obydwa zostały popełnione przez M. Ł. zanim zapadł pierwszy z wymienionych wyroków, tj. wyrok w sprawie oznaczonej sygnaturą XVI K 1191/08, wydany przez Sąd Rejonowy w dniu 11 lutego 2009 r. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.