IV KK 329/19
WyrokIzba Karna2019-08-29
Skład orzekający: Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym, Sąd Najwyższy powinien wstrzymać wykonanie zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie zaskarżonego wyroku, uznając, że prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (brak udziału obowiązkowego obrońcy w rozprawie apelacyjnej) jest znaczne. Wskazano, że okoliczności te uzasadniają wstrzymanie wykonania orzeczenia, gdyż może ono skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i ponownym rozpoznaniem sprawy, co może odmiennie ukształtować sytuację prawną skazanego.Stan faktyczny
Obrońca skazanego L. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w R., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. W kasacji zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, uzasadniając go trudną sytuacją osobistą i majątkową skazanego. Prokurator wniósł o uwzględnienie kasacji z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 stycznia 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 329/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie L. P. skazanego z art. 190 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2019 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt X K (…) postanowił: wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt X K (…). UZASADNIENIE W kasacji obrońcy skazanego zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego przez tę skargę orzeczenia, uzasadniając go trudną sytuacją osobistą i majątkową L. P.. W odpowiedzi na tę kasację prokurator wniósł o jej uwzględnienie z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed Sądem drugiej instancji bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k., a w konsekwencji uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przesłanką decyzji Sądu Najwyższego były okoliczności sygnalizowane w odpowiedzi prokuratora na kasację. Niezależnie bowiem od treści zarzutów zamieszczonych we wniesionej skardze, stosownie do regulacji art. 536 k.p.k., podlega ona rozpoznaniu w zakresie szerszym wynikającym m.in. z dyspozycji art. 439 k.p.k. Ten aspekt sprawy należało uwzględnić również na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Jako realne jawi się w sprawie wystąpienie w postępowaniu odwoławczym uchybienia polegającego na braku udziału w rozprawie apelacyjnej obowiązkowego obrońcy oskarżonego (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k.). Stosownie bowiem do poglądu wyrażanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. wyrok z dnia 16 stycznia 2018 r., V KK 450/17, LEX nr 2425909), obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.). Skoro zatem w sprawie niniejszej takiego postanowienia nie wydano, to stosownie do powyższego zapatrywania, udział obrońcy miał charakter obligatoryjny także w postępowaniu odwoławczym. Wykluczone więc w konsekwencji byłoby procedowanie pod nieobecność obrońcy (art. 450 § 1 i 3 k.p.k.). Okoliczności te będą przedmiotem szczegółowego rozważenia na rozprawie kasacyjnej, choć już na obecnym etapie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej kasacji z podanych powodów jest znaczne, co może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i otworzyć drogę do ponownego rozpoznania zwykłego środka odwoławczego wniesionego na korzyść skazanego. Tym samym, przedmiotem rozważań sądu odwoławczego stanie się na nowo kwestia oceny prawnej zachowania zarzuconego skazanemu. Skoro zaś pojawiła się możliwość wydania rozstrzygnięcia kształtującego w sposób odmienny jego sytuację prawną, należało uznać, że powstały warunki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego wyroku. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
3
Powiązane orzeczenia
- IV KK 275/21 2021-06-23Czy brak udziału obrońcy w rozprawie głównej, mimo istnienia obowiązku obrony obligatoryjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która powinna skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpozn…
- V KK 409/12 2013-04-25Czy naruszenie obowiązku zapewnienia udziału obrońcy w rozprawie odwoławczej, wynikające z przepisów o obligatoryjnej obronie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego wyr…
- III KK 332/20 2020-10-28Czy nieskuteczne zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, gdy jego obecność nie jest obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?
- II KK 81/21 2021-04-15Czy brak udziału obrońcy w rozprawie, na której przesłuchiwano istotnego świadka, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w sytuacji, gdy obecność oskarżonego i jego obrońcy nie była obowiąz…
- II KS 16/22 2022-10-12Czy brak udziału obrońcy w rozprawie głównej, mimo istnienia przesłanek do ustanowienia obrony obligatoryjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozp…
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 79 § 1 pkt 3art. 536 KPKart. 439 KPKart. 79 § 4 KPKart. 450 § 1§ 1§ 1 pkt 10§ 1 pkt 3§ 3§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy