IV KK 333/22
WyrokIzba Karna2024-08-27
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego status wynika z procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na potencjalne naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy kasacyjnej jest zasadny. Okoliczności związane z uzyskaniem przez sędziego statusu sędziego SN w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby do naruszenia standardu rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.).Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał wadliwą konstytucyjnie procedurę uzyskania przez sędziego statusu sędziego Sądu Najwyższego, powołując się na wcześniejsze wyłączenia innych sędziów oraz orzecznictwo ETPC i SN. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy IV KK 333/22.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 333/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie A. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. wniosku obrońcy lustrowanego o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy IV KK 333/22. UZASADNIENIE Obrońca lustrowanego A. R. złożył w dniu 5 lipca 2024 r. wniosek w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym w którym domagał się wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego Stanisława Stankiewicza. W końcowej części petitum wniosku oświadczył, że na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym, wnosi, aby traktować wniosek jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. (k. 196 akt SN). W uzasadnieniu wniosku jego autor przywołał okoliczność wyłączenia już na etapie postępowania kasacyjnego sędziego P. Kołodziejskiego, Małgorzaty Bednarek, Adama Rocha, Antoniego Bojańczyka i Anny Dziergawki, a nadto fakt przydzielenie tej sprawy kasacyjnej sędziemu S. Stankiewiczowi. Wskazując, że tego sędziego dotyczą te same przyczyny żądania wyłączenia co w przypadku poprzednich
IV KK 333/22 2 sędziów, a więc objęcie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej konstytucyjnie procedurze i to już w sytuacji gdy nastąpiło wydanie wyroku przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, a także przywołując także szereg orzeczeń Sądu Najwyższego (w tym uchwałę SN w sprawie I KZP 2/22), wskazał, iż sędzia ten powinien zostać wyłączony od orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy zainicjowanej kasacją obrońcy lustrowanego jest oczywiście zasadny. Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego SN przez S. Stankiewicza w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka konkluzja wynika zarówno z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak i Sądu Najwyższego (por. orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska – Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20; uchwała połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 13 października 2021 r. II KO 30/21; z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22; z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Wobec faktu, że szeroką argumentację w tym zakresie zawarto w uzasadnieniach tych orzeczeń ponowne jej przytaczanie jest zbędne, tym bardziej, że obecny skład Sądu Najwyższego w całości argumenty te podziela i uznaje je za własne. Już zatem ta okoliczność musi skutkować wyłączeniem tego sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej, tak aby Polska nie ponosiła odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC, co jest bardzo prawdopodobne uwzględniając dotychczasową linię orzeczniczą ETPC.
IV KK 333/22 3 Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu S. Stankiewicza od rozpoznania sprawy IV KK 333/22. [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 326/15 2016-01-29Czy kontakty z organami bezpieczeństwa PRL, o których wiedzieli podwładni lustrowanego, mogą być uznane za współpracę w rozumieniu ustawy lustracyjnej, jeśli nie ustalono, czy osoby, których dotyczyły przekazywane inform…
- V KK 160/21 2021-05-06Czy ustalenie, że osoba lustrowana pełniła rolę konsultanta, przekazując funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa jedynie własne opinie i oceny dotyczące bieżącej sytuacji społeczno-politycznej oraz wnioski dotyczące aktua…
- III KK 406/20 2021-09-23Czy służba w Wydziale Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w latach 1984-1990 stanowiła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej?
- II KK 308/13 2014-02-13Czy kontakty osoby lustrowanej z funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, udokumentowane w materiałach archiwalnych, wypełniają definicję współpracy w rozumieniu ustawy lustracyjnej, jeśli osoba ta deklarowała pozorowanie…
- IV KK 420/20 2021-08-18Czy funkcjonariusz Wydziału Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w latach 1984-1990 pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej?
Powołane przepisy
art. 41 KPKart. 42 § 1art. 29 § 5art. 42 § 1 KPKart. 6 ust. 1art. 45 ust. 1art. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy