IV KK 375/18

Sygn. akt IV KK 375/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca) przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego sprawy W. Z. skazanego za przestępstwa z art. 193 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 12 września 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W. Z. został oskarżony o to, że: I. w dniu 15 grudnia 2016 r. w K., woj. (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości, wbrew woli M. Z., wdarł się do jej pomieszczenia mieszkalnego, a następnie znieważył ją słowami powszechnie uznanymi za obelżywe oraz groził jej pozbawieniem życia, a groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną 2 obawę, że zostanie spełniona, a ponadto dusił ją i szarpał za włosy, w wyniku czego doznała ona obrażeń ciała w postaci wielomiejscowego otarcia naskórka twarzy i szyi, wybroczyny krwawej na śluzówce jamy ustnej policzka prawego, niewielkiego obrzęku prawego policzka, które to naruszyły prawidłowe działanie narządów jej ciała na okres poniżej dni siedmiu, a nadto w wyniku pchnięcia małoletniego A. Z. na biurko spowodował u niego uraz kończyny prawej w postaci stłuczenia uda prawego oraz zasinienia uda prawego po stronie bocznej z uszkodzeniem naskórka, co naruszyło czynności narządów jego ciała poniżej 7 dni, tj. o czyn z art. 193 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., II. w dniu 26 grudnia 2016 r. w K. , woj. […], znajdując się w stanie nietrzeźwości, znieważył M. Z. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, a nadto groził jej przy użyciu noża pozbawieniem życia, a także groził jej uszkodzeniem samochodu będącego w jej użytkowaniu, a groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona, tj. o czyn z art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W toku przesłuchań w charakterze podejrzanego w dniach 11 i 17 lutego 2017 r. W. Z. wyraził zgodę na skazanie bez rozprawy i wymierzenie mu za zarzucone czyny kar - odpowiednio - 6 i 2 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem kary łącznej w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat i ustanowieniem dozoru kuratora. Oskarżony zgodził się również na orzeczenie obowiązków w postaci powstrzymania się od nadużywania alkoholu i przeproszenia pokrzywdzonej M. Z. na piśmie a także orzeczenie zakazu kontaktowania się w jakiejkolwiek formie i zbliżania się do M. Z., na odległość mniejszą niż 30 metrów przez okres 3 lat. W dniu 28 kwietnia 2017 r. prokurator skierował wraz z aktem oskarżenia wniosek w trybie art. 335 § 2 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego W. Z. na posiedzeniu i wymierzenie mu: - za czyn I - kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, - za czyn II - kary 2 miesięcy pozbawienia wolności, - kary łącznej w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby. 3 Oskarżyciel publiczny wnioskował również o oddanie oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego oraz o zobowiązanie go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i przeproszenia pokrzywdzonej na piśmie a także o orzeczenie zakazu kontaktowania się w jakiejkolwiek formie i zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 30 metrów przez okres 3lat. W toku posiedzenia w dniu 28 czerwca 2017 r. prokurator doprecyzował wniosek w zakresie obowiązku przeproszenia pokrzywdzonej na piśmie poprzez wskazanie, iż oskarżony winien to uczynić w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. II K (…), wydanym na posiedzeniu, w obecności prokuratora i oskarżyciela posiłkowego działającego w imieniu małoletniego pokrzywdzonego A. Z. oraz pod nieobecność prawidłowo powiadomionych o terminie: oskarżonego i pokrzywdzonej M. Z.: 1. uznał oskarżonego W. Z. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w punkcie pierwszym aktu oskarżenia stanowiącego występek z art. 193 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2. uznał oskarżonego W. Z. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w punkcie drugim aktu oskarżenia stanowiącego występek z art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył karę 2 miesięcy pozbawienia wolności; 3. na mocy art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce kar orzeczonych w punktach 1 i 2 wyroku orzekł karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności; 4. na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej w punkcie 3 wyroku kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił W. Z. na okres próby wynoszący 3 lata i oddał go na ten czas pod dozór kuratora; 5. na mocy art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązał oskarżonego W. Z. do powstrzymania się od nadużywania alkoholu; 6. na mocy art. 72 § 1 pkt 2 k.k. zobowiązał W. Z. do przeproszenia na piśmie pokrzywdzonej M. Z. w terminie 1 miesiąca od daty prawomocności wyroku; 4 7. na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k. oraz art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec W. Z. na okres 3 lat zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej M. Z. na odległość mniejszą niż 30 metrów oraz zakaz nawiązywania jakiejkolwiek formy kontaktu z wymienioną pokrzywdzoną. Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 6 lipca 2017 r. Kasację od powyższego wyroku wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zarzucając: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o skazanie W. Z. za czyny z art. 193 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na posiedzeniu i wydanie wyroku zgodnego z tym wnioskiem, w następstwie czego doszło do rażącej obrazy przepisu art. 69 § 1 k.k. poprzez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary łącznej 7 miesięcy pozbawienia wolności mimo, że w czasie popełnienia zarzuconych przestępstw był on skazany na karę pozbawienia wolności. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Rację ma skarżący argumentując, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, gdyż zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa nie był już skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Jak słusznie podnosi skarżący, W. Z. nie spełniał tego wymogu, ponieważ w dacie popełnienia przypisanych mu czynów był skazany wyrokiem Sądu 5 Rejonowego w W. z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. II K (…), prawomocnym z dniem 30 listopada 2016 r., za czyn z art. 178a § 1 k.k., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat. Jak słusznie argumentuje skarżący, nie ma przy tym znaczenia, iż wskazana okoliczność nie była znana Sądowi Rejonowemu w W. w czasie orzekania w sprawie o sygn. akt II K (…) (nie wynikała, ani z załączonej do akt sprawy informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 30 listopada 2016 r., ani z informacji podawanych przez oskarżonego odnośnie jego wcześniejszej karalności.), bowiem wymóg niekaralności sprawcy na karę pozbawienia wolności w czasie popełnienia przestępstwa będącego przedmiotem osądu - jako przesłanka warunkująca możliwość zastosowania w rozpoznawanej sprawie instytucji warunkowego zwieszenia wykonania kary - ma charakter bezwzględny. Natomiast karalność jest okolicznością obiektywną, wobec czego nie ma znaczenia, czy Sąd orzekający miał wiedzę o tym fakcie. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ustanowiony w art. 69 § 1 k.k. warunek - do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności - braku skazania na „karę pozbawienia wolności” odczytywać należy jako obejmujący zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt V KK 42/17, Lex nr 2281290). Wobec powyższego niewątpliwym jest, że na gruncie przedmiotowej sprawy, w świetle dyspozycji przepisu art. 69 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015r., nie było możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec skazanego W. Z. kary 7 miesięcy pozbawienia wolności. Jest przy tym oczywiste, że wykazana wyżej obraza prawa materialnego miała istotny wpływ na treść wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. l.n