IV KK 379/23

IV KK 379/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) w sprawie T.T. w przedmiocie wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2023 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. akt III K 1048/20, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. Jarosław Matras Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek+ UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. akt III K 1048/20, Sąd Rejonowy w Gliwicach umorzył postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego w sprawie T.T. Od tego postanowienia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny. Kasacja została wniesiona od całości postanowienia, na korzyść skazanego, a skarżący zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść IV KK 379/23 2 postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 92 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., polegające na pominięciu przez Sąd Rejonowy w Gliwicach okoliczności wynikających z ujawnionych na rozprawie danych o karalności T.T., mających istotne znaczenie dla ustalenia stanu wykonania orzeczonych wobec niego kar oraz zaniechaniu przeprowadzenia dowodów z istotnych w powyższym kontekście dokumentów zalegających w aktach sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie nasuwających się wątpliwości co do stanu wykonania orzeczonych wobec ww. skazanego kar, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego – art. 85 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r., poprzez niedostrzeżenie, że w stosunku do T.T. zachodziły warunki do wy dania wyroku łącznego na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, co nadto skutkowało niezasadnym umorzeniem postępowania o wy danie wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k.” i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Procedując w przedmiocie wyroku łącznego Sąd meriti ustalił, że T.T. został skazany następującymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI K 74/12 za ciąg przestępstw popełnionych w okresie od stycznia do marca 2011 r., którym wymierzono skazanemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; Sąd ustalił, że w dacie orzekania upłynął termin z art. 75 § 4 k.k.; 2. Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI K 94/12 za ciąg przestępstw popełnionych w okresie od 2 listopada 2010 r. do 9 listopada 2010 r., którym wymierzono skazanemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, Sąd ustalił, że w dacie orzekania upłynął termin z art. 75 § 4 k.k.; 3. Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt IX K 343/12/K za przestępstwa popełnione przez okres IV KK 379/23 3 2011 r., którym wymierzono skazanemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 złotych każda; Sąd ustalił, że zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany wykonał karę grzywny, a także wykonał karę pozbawienia wolności; 4. Sądu Rejonowego w Chrzanowie z dnia 12 października 2020 r. [w zaskarżonym kasacją postanowieniu błędnie podano rok wydania tego wyroku; powinno być: 2012 r. – uwaga SN] w sprawie o sygn. akt II K 383/12 za przestępstwa popełnione przez okres 2011 r., którym wymierzono skazanemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby; Sąd ustalił, że zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany wykonał karę pozbawienia wolności; 5. Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II K 1130/12 za ciąg przestępstw popełnionych przez w okresie od 22 października 2010 r. do 10 listopada 2010 r., którym wymierzono skazanemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby; Sąd ustalił, że zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany wykonał karę pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt VII K 315/12 za ciąg przestępstw popełnionych w okresie od 21 grudnia 2010 r. do 7 stycznia 2011 r., którym wymierzono skazanemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 złotych każda; Sąd ustalił, że zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany wykonał karę grzywny, a także wykonał karę pozbawienia wolności; 7. Sądu Rejonowego w Jaworznie z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 532/12 za ciąg przestępstw popełnionych w marcu 2011 r., którym wymierzono skazanemu karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 10 złotych każda; Sąd ustalił, że IV KK 379/23 4 zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany wykonał karę grzywny, a także wykonał karę pozbawienia wolności; 8. Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 242/13 za przestępstwo popełnione 2 listopada 2010 r., którym wymierzono skazanemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 złotych każda; Sąd ustalił, że skazany nie wykonał kary grzywny oraz że upłynął termin z art. 75 § 4 k.k.; 9. Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 13 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII K 669/14 za przestępstwo popełnione od 23 grudnia 2013 r. do 26 stycznia 2014 r., którym wymierzono skazanemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby; Sąd ustalił, że zarządzono skazanemu do wykonania karę pozbawienia wolności; skazany nie wykonał kary pozbawienia wolności; 10. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie o sygn. akt IX K 1722/14 za przestępstwo popełnione 18 czerwca 2010 r., którym wymierzono skazanemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 10 złotych każda; Sąd ustalił, że skazany wykonał karę grzywny oraz że w dacie orzekania upłynął termin z art. 75 § 4 k.k. Jak trafnie wskazuje skarżący, powyższe ustalenia budzą wątpliwości i są częściowo błędne oraz doprowadziły do umorzenia postępowania w przedmiocie wyroku łącznego z rażącym naruszeniem przepisów wskazanych w zarzucie kasacji. Sąd Rejonowy bowiem niezasadnie ustalił, że skazany wykonał część kar jednostkowych, co rzutowało na rozstrzygnięcie w zakresie możliwości wydania wyroku łącznego w stosunku do skazanego T.T. Wątpliwości co do wykonania dotyczą kar pozbawienia wolności (pierwotnie probacyjnych, a następnie zarządzonych do wykonania) wymierzonych w sprawach: Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie o sygn. akt IX K 343/12/K; Sądu Rejonowego w Chrzanowie o sygn. akt II K 383/12; Sądu Rejonowego w Myszkowie o sygn. akt II K 1130/12; Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej o sygn. akt VII K 315/12 oraz IV KK 379/23 5 Sądu Rejonowego w Jaworznie o sygn. akt II K 532/12. Oprócz kar pozbawienia wolności wątpliwości co do wykonania kar odnoszą się również do grzywien. W żaden bowiem przekonujący sposób nie zostało udokumentowane, aby skazany nie wykonał jedynie kary grzywny orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Mikołowie o sygn. akt II K 242/13, jak przyjął Sąd Rejonowy w Gliwicach, bowiem z ujawnionych przez Sąd meriti danych o karalności wynika, że skazany T.T. nie wykonał również kar grzywny wymierzonych w sprawach: Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej o sygn. akt VII K 315/12 oraz Sądu Rejonowego w Jaworznie o sygn. akt II K 532/12. Powyższe uchybienia wynikały z rażącego naruszenia przez Sąd Rejonowy w Gliwicach przepisów wymienionych w zarzucie kasacji. Sąd Rejonowy nie dostrzegł bowiem, że z danych o karalności (k. 171-172), ujawnionych na rozprawie w dniu 8 stycznia 2021 r. (k. 186), nie wynikało, aby T.T. wykonał wymienione kary. Dane uzyskane z Krajowego Rejestru Karnego były natomiast źródłem informacji o zwolnieniu skazanego w dniu 8 stycznia 2015 r. z jednostki penitencjarnej w związku z udzieloną mu przerwą w wykonaniu kary, a także o poszukiwaniu go listami gończymi w sprawach: Sądu Rejonowego w Myszkowie o sygn. akt II K 1130/12, Sądu Rejonowego w Jaworznie o sygn. akt II K 532/12 i Sądu Rejonowego w Chrzanowie o sygn. akt II K 383/12. Sąd Rejonowy, przy ustalaniu zakresu wykonania kar orzeczonych w stosunku do T.T., jednocześnie pominął dokumenty w postaci odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 18 października 2018 r. o sygn. akt II Kop 35/18 o wydaniu przeciwko T.T. Europejskiego Nakazu Aresztowania w sprawie Sądu Rejonowego w Myszkowie o sygn. akt II K 1130/12 (k. 22-23, t. I) , a także opinii o skazanym z Zakładu Karnego w W. oraz informacji o jego pobytach w jednostkach penitencjarnych (k. 46-54, t. I). Co prawda w protokole rozprawy mowa jest wyłącznie o ujawnieniu odpisów orzeczeń oraz odczytaniu wniosku o wydanie wyroku łącznego i danych o karalności (protokół k. 186), jednakże ww. dokumenty, jako zalegające w aktach sprawy, zostały ujawnione bez odczytywania z chwilą zamknięcia przewodu sądowego w trybie art. 405 § 2 k.p.k. Treść tych dokumentów, w powiązaniu z informacjami wynikającymi z danych o karalności, nasuwała wątpliwości co do IV KK 379/23 6 statusu wykonania kar przez skazanego, które to wątpliwości nie zostały w żaden sposób rozstrzygnięte przez Sąd orzekający. Uchybienia, których dopuścił się Sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego miały istotny wpływ na treść orzeczenia. To bowiem ustalenie o wykonaniu ww. kar jednostkowych determinowało rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyroku łącznego. Ponownie orzekając w sprawie, po dokonaniu prawidłowych ustaleń co do wykonania kar jednostkowych, jak również co do podlegających łączeniu kar, Sąd Rejonowy rozważy możliwość wydania wyroku łącznego, prawidłowo stosując przepisy prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. (TM) [ms] Jarosław Matras Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek