IV KK 395/22

Sygn. akt IV KK 395/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie A. K. oskarżonej o czyn z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonej od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt VIII Ka 153/22 zmieniającego w części, a w pozostałym zakresie utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 842/21 na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu I instancji co do okresu orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt I. tiret pierwszy wyroku), i w tym 2 zakresie sprawę A. K. przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 842/21, warunkowo umorzył, na okres dwóch lat próby, postępowanie karne przeciwko A. K. oskarżonej o czyn z art. 178a § 1 k.k. Jednocześnie orzekł wobec oskarżonej środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, zaliczając na poczet orzeczonego środka okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 23 marca 2021 r. oraz orzekł od niej świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 maja 2022 r. w punkcie I. tiret pierwszy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczony w punkcie II środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych podwyższył do lat trzech, w punkcie I. tiret drugi zmienił zaskarżony wyrok poprzez podwyższenie orzeczonego w punkcie IV środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 8.000 złotych, zaś w punkcie II. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie. Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonej A. P. złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył go w części zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu I instancji co do okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 67 § 3 k.k., polegające na podwyższeniu do lat 3 orzeczonego na podstawie wymienionego przepisu przez Sąd I instancji, na okres 2 lat, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy przepis ten dopuszcza możliwość orzeczenia tego środka jedynie na okres 2 lat”. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w 3 zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W świetle treści przepisu art. 67 § 3 k.k. jest bowiem oczywiste, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszenie tej normy prawa materialnego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego następuje na okres próby i może zostać połączone ze środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przewidzianym w art. 39 pkt 3 k.k. Recz jednak w tym, że okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3 in fine k.k., jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt I KZP 33/01, LEX 50503; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III KK 481/13, LEX nr 1427472). Tym samym, orzeczenie wobec oskarżonej środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat – na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażącą obrazę tego przepisu, które rzutowało w istotny sposób na treść zaskarżonego kasacją wyroku wobec przekroczenia ustawowej granicy okresu orzekania tego środka. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego co do okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy w postępowaniu ponownym, orzekając w granicach przekazania, baczył będzie, aby rozpoznając apelację prokuratora w tym zakresie nie przekroczył prawem przewidzianych granic. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [as ał] 4