IV KK 42/21
WyrokIzba Karna2021-05-27
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku oddalenia kasacji prokuratora na posiedzeniu bez udziału stron, koszty obrony z wyboru należą się w wysokości faktycznie poniesionej przez stronę, czy też ograniczone są do stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku oddalenia kasacji prokuratora na posiedzeniu bez udziału stron, koszty obrony z wyboru podlegają zwrotowi w wysokości równej stawce minimalnej, nawet jeśli umowa z adwokatem przewidywała wyższą opłatę. Wynika to z faktu, że rozpoznanie kasacji w tej sprawie nie wymagało przeprowadzenia rozprawy, co zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, bezwzględnie określa górną granicę uzasadnionych wydatków stron z tytułu ustanowienia obrońcy.Stan faktyczny
Po oddaleniu kasacji prokuratora, obrońca M. K. wniósł o zasądzenie na rzecz mandanta zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. Obrońca początkowo wnosił o zasądzenie należnej kwoty w maksymalnych stawkach, a następnie o zasądzenie kwoty 5530,62 zł, zgodnie z poniesionymi kosztami określonymi w fakturze. Sąd Najwyższy uznał wniosek co do zasady za słuszny, ale niezasadny w odniesieniu do wysokości wydatków podlegających zwrotowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M.K. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, ograniczając wysokość zwrotu do stawki minimalnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 42/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 maja 2021 r., w sprawie M. K. wniosku obrońcy w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz M.K. 1200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KK 42/21, Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora, obciążając kosztami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa. Obrońca M. K. wniósł o zasądzenie na rzecz mandanta zwrotu poniesionych przez niego kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. W odpowiedzi na kasację z dnia 23 marca 2021 r. wniósł o zasądzenie należnej kwoty w maksymalnych stawkach. We wniosku z dnia 12 kwietnia 2021 r. wniósł natomiast o zasądzenie kwoty 5530,62 zł. – zgodnie z poniesionymi przez M.K. kosztami, których wysokość została określona w wystawionej fakturze, której kopie, podobnie jak potwierdzenie wykonania przelewu bankowego, dołączono do wniosku. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
2 Wniosek obrońcy co do zasady jest słuszny i w tym zakresie znajduje oparcie w przepisach art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. i 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. Nie jest natomiast zasadny w odniesieniu do wysokości wydatków podlagających zwrotowi. Podkreślić przy tym trzeba, że nie oznacza to negowania stanowiska wyrażonego w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II KK 324/16, przywołanego we wniosku dla potwierdzenia słuszności tezy o niemożności obniżania wysokości opłaty stanowiącej podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego, jeżeli nie przekracza ona sześciokrotności stawki minimalnej. Rzecz jednak w tym, że nie przystaje ona do realiów procesowych niniejszej sprawy. Zgodnie z dyspozycją przepisu § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz.1800) możliwość ustalenia opłaty do wysokości w sześciokrotności stawki minimalnej dotyczy spraw wymagających przeprowadzenia rozprawy. Opłatę stanowiącą podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej, choćby umowa zawarta przez stronę z adwokatem ustalała ją w wysokości przewyższającej przewidzianą dla danej kategorii spraw stawkę minimalną. W tym zakresie przepis § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w sposób bezwzględny określa górną granice wchodzących w skład kosztów procesu uzasadnionych wydatków stron z tytułu ustanowienia obrońcy lub pełnomocnika. Rozpoznanie kasacji prokuratora nie wymagało przeprowadzenia rozprawy – jako oczywiście bezzasadna została oddalona na posiedzeniu bez udziału stron. Zauważyć zresztą trzeba, że M. K. i jego obrońca wnosili o rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 36/20 2020-09-29Czy w przypadku oddalenia kasacji na posiedzeniu, bez przeprowadzenia rozprawy, koszty zastępstwa procesowego oskarżycielki posiłkowej powinny być zasądzone według stawki minimalnej określonej dla spraw niewymagających r…
- V KK 534/18 2020-02-18Czy w przypadku oddalenia kasacji wniesionej wyłącznie przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, od którego nie pochodzi oskarżenie, Skarb Państwa powinien zwrócić oskarżonemu koszty obrony w postępowaniu…
- III KK 349/22 2024-01-17Czy w przypadku oddalenia kasacji wniesionej przez prokuratora, uniewinnionemu oskarżonemu przysługuje zwrot kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- III KK 441/18 2019-01-31Czy w przypadku oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej, sąd drugiej instancji (Sąd Najwyższy) powinien orzec o zwrocie kosztów obrony z wyboru poniesionych przez oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym?
- I KK 448/25 2026-06-03Czy wniosek obrońcy o zasądzenie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym powinien zostać uwzględniony, jeśli obrońca był ustanowiony z wyboru, a kasacja prokuratora została oddalona?
Powołane przepisy
art. 626 § 2 KPKart. 637a KPKart. 616 § 1 pkt 2 KPKart. 636 § 1 KPKart. 535 § 3 KPK§ 2§ 1 pkt 2§ 1§ 15 ust. 3§ 15 ust. 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy