IV KK 429/24

WyrokIzba Karna2024-12-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo obrońcy skazanego zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji”, złożone po terminie, może być rozpoznane przez Sąd Najwyższy, jeśli wskazuje na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania pismo obrońcy zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji”, złożone po terminie, uznając je za oczywiście bezzasadne. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest przeprowadzanie na etapie postępowania kasacyjnego testu bezstronności sędziego, który odbywa się w odrębnej procedurze. Istnienie ustawowych trybów unormowanych w przepisach dotyczących ustroju sądów powszechnych i Sądu Najwyższego uniemożliwia badanie przez Sąd kasacyjny spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Po upływie terminu do wniesienia kasacji, obrońca złożył pismo zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji”, w którym wskazał na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. dotyczący nieprawidłowego obsadzenia składu orzekającego. Sąd Najwyższy uznał, że pismo to zostało złożone po terminie i nie zawiera uzasadnionych podstaw do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i pozostawił pismo obrońcy zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 429/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie M. Ż. skazanego za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 17 grudnia 2024 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 121/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 621/23, postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. pismo obrońcy skazanego zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r. wobec złożenia go po terminie oraz niestwierdzenia żadnej z okoliczności wymienionej w art. 439 § 1 k.p.k. – pozostawić bez rozpoznania, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, wydatkami obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasację od wyroku Sadu Okręgowego w Suwałkach z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 121/24 wywiodła – przy zachowaniu ustawowego terminu - obrońca IV KK 429/24 2 skazanego M. Ż. – adw. D. G.-A.. Pisemną odpowiedź, po otrzymaniu odpisu kasacji, złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Następnie obrońca skazanego, po upływie terminu do wniesienia kasacji, wniosła w dniu 9 września 2024 r. pismo zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” (k. 1102, t. VI – data stempla pocztowego). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Pozostawienie pisma zatytułowanego „Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r. bez rozpoznania skutkuje koniecznością sporządzenia uzasadnienia postanowienia z urzędu (w zakresie pkt 2). Z kolei postanowienie zawarte w pkt 1 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej nie wymaga pisemnego uzasadnienia. Zgodnie z treścią art. 535 § 3 k.p.k. strona może wystąpić o sporządzenie pisemnych motywów tego orzeczenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wszelkie oświadczenia i pisma stron procesowych składane po upływie terminu do wniesienia kasacji podlegają rozpoznaniu wyłącznie w zakresie, w jakim ich argumentacja pozostaje w ścisłym związku z zarzutami zawartymi w kasacji. W konsekwencji nie istnieje prawna możliwość rozszerzenia zakresu rozpoznania sprawy przez objęcie rozpoznaniem zarzutów, które nie zostały sformułowane w kasacji. Wyjątek od tej zasady stanowi jedynie wypadek podniesienia poza kasacją i po upływie terminu do jej wniesienia, zarzutu wskazującego na uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2004 r., II KK 332/04, OSNwSK 2004 nr 1, poz. 2217). W piśmie z dnia 9 września 2024 r. obrońca skazanego wskazuje – choć tylko iluzorycznie - na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., polegający na nieprawidłowym obsadzeniu składu orzekającego. Argumentację o zaistnieniu wspomnianej przyczyny, obrońca skazanego osadza przede wszystkim na uzasadnieniu uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7). IV KK 429/24 3 Uwadze obrońcy skazanego umknęło jednak, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, orzekł, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I –4110 – 1/20, jako akt normatywny utraciła moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. też m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64; wyrok SN z dnia 28 lutego 2023 r., II CSKP 1362/22, Legalis; postanowienie SN z dnia 28 lutego 2023 r., III KK 23/23, Legalis). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do proceduralnego podważenia statusu sędziego oraz jego działalności orzeczniczej z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., a w konsekwencji dopatrywania się bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sytuacji, gdy w składzie sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., II KK 539/22). IV KK 429/24 4 Warto również podkreślić nie mniej ważną okoliczność, że niedopuszczalne jest przeprowadzanie na etapie postępowania kasacyjnego wnioskowanego przez obrońcę w uzupełnieniu kasacji testu bezstronności, którego materializacja – co oczywiste – odbywa się w odrębnej procedurze określonej przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca 2001 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 334) oraz odpowiednio ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 622). Oczywistym jest więc, że istnienie ustawowych trybów unormowanych we wzmiankowanych ustawach, uniemożliwia badanie przez Sąd kasacyjny, spełnienia przez sędziego orzekającego w składzie sądu odwoławczego, wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Powyższe rozważania w sposób jednoznaczny prowadzą do stwierdzenia, że pismo obrońcy skazanego z dnia 9 września 2024 r. zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” tylko pozornie wskazuje na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. To z kolei implikuje konieczność pozostawienia omawianego pisma bez rozpoznania jako złożonego po terminie. ł.n [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 4 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 1art. 190 ust. 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy