IV KK 43/22
WyrokIzba Karna2023-02-28
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Marek Pietruszyński, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia powołany na urząd w Sądzie Okręgowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, może stanowić podstawę do uznania sądu za nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia powołany w następstwie konkursu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i że sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony. Należy wykazać in concreto, że istnieją wątpliwości co do prawidłowej obsady sądu, wynikające z konkretnych okoliczności związanych z powołaniem sędziego. Analiza dokumentów dotyczących powołania sędziego P. S. nie wykazała bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego E. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając nienależytą obsadę sądu z powodu udziału sędziego powołanego w trybie określonym ustawą z 2017 r. zmieniającą ustawę o KRS. Sąd Najwyższy zwrócił się o dokumenty dotyczące powołania sędziego. Analiza tych dokumentów nie wykazała wad uzasadniających uznanie sądu za nienależycie obsadzony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 43/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Weronika Woźniak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie E. P. skazanego z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt III Ka 165/21 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 340/20, 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciąża skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 2 grudnia 2020 r. (sygn. akt II K 340/20) E. P. został uznany winnym czynu z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, za który wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
2 zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Wyrokiem Sądu Okręgowego w R.z dnia 6 września 2021 r. (sygn. akt III Ka 165/21) wyrok Sądu I instancji został utrzymany w mocy w zakresie skazania (uzupełniono jedynie kwalifikację prawną o art. 4 § 1 k.k.). Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając wyrokowi „obrazę art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej w dniu 6 września 2021 r. przed Sądem Okręgowym w R., przy nienależytej obsadzie Sądu, gdyż w składzie Sądu, który wydał orzeczenie brał udział sędzia P. S. powołany na urząd sędziego w Sądzie Okręgowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018, poz. 3), co doprowadziło do nienależytego obsadzenia Sądu i w konsekwencji do niezapewnienia oskarżonemu prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony (art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.k.).” Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Całość uzasadnienia kasacji sprowadza się do przytoczenia wybranego, dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także sądów europejskich dotyczącego zagadnienia prawidłowej obsady sądu w kontekście m.in. reformy Krajowej Rady Sądownictwa ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w R. o nadesłanie w terminie do 24 lutego 2023 r. akt osobowych SSO P. S. oraz do Krajowej Rady Sądownictwa o nadesłanie w terminie do 24 lutego 2023 r. kompletu dokumentów z
3 postępowania konkursowego dotyczących sędziego P. S., ubiegającego się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w R. Analiza dokumentów uzyskanych z Krajowej Rady Sądownictwa nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez Krajową Radę Sądownictwa, kwestia powołania Sędziego P. S. nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza jednak, że kwestia ta w odniesieniu do tego sędziego zostaje przesądzona ostatecznie. Kryteria oceny prawidłowej obsady sądu, które były prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego z natury mają charakter zmienny i zależą od ilości oraz jakości uzyskanych informacji związanych z procesem nominacyjnym oraz dalszą karierą sędziego, decyzją co do startowania w konkursie przed organem o niekonstytucyjnym charakterze, postępowaniem sędziego już po otrzymaniu nominacji w takiej wadliwej procedurze, czy też wystąpieniem innych okoliczności mogących w opinii publicznej uzasadniać przekonanie o związkach sędziego z władzą wykonawczą. Zagadnienia te mogą w przyszłości prowadzić do in concreto odmiennych ocen niż w niniejszej sprawie. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
4
Powiązane orzeczenia
- III KK 315/23 2023-08-03Czy sędzia powołany na urząd po 17 stycznia 2018 r. w następstwie konkursu przed Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., automatycznie dyskwalifikuje sąd jako nienależycie obsadzony w roz…
- II KK 94/22 2023-02-28Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z powołania sędziego na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1…
- III KK 93/22 2022-07-13Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwości składu Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przy…
- II KK 503/25 2025-12-17Czy nienależyta obsada sądu okręgowego, wynikająca z wadliwości składu Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2…
- III KK 445/23 2024-04-09Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego sądu powszechnego w wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, może być uzn…
Powołane przepisy
art. 18 § 2 KKart. 108 ust. 1art. 4 § 1 KKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 6 ust. 1art. 45 ust. 1art. 6 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt. 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy