IV KK 433/20

WyrokIzba Karna2021-02-18

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego jest uzasadnione, gdy wniesiono kasację, a obrońca podnosi zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w przypadku wniesienia kasacji, jednakże instytucja ta powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Zastosowanie art. 532 § 1 k.p.k. wymaga, aby pobieżna analiza kasacji świadczyła o jej zasadności i konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, co mogłoby spowodować nieodwracalne następstwa dla skazanego. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, aby uzasadniało to odstępstwo od zasady niezwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego T. Ś. wniósł o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący T. Ś. za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i inne. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Obrońca argumentował, że istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego niezasłużonej dolegliwości wynikającej z wykonania wyroku, zwłaszcza przy znacznym stopniu prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 433/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie T. Ś. skazanego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 297 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2021 r., wniosku obrońcy skazanego w przedmiocie wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 29 listopada 20219 r., II AKa (...), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 sierpnia 2018 r., III K (...), p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 roku, sygn. III K (...), uznał oskarżonego T. Ś. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 297 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. oraz przestępstwa z art. 76 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2017 r.) w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. Za pierwsze z przypisanych przestępstw Sąd Okręgowy w K. wymierzył T. Ś. karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 120 zł wobec każdego z nich. Z kolei za drugie z przestępstw Sąd 2 ten wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 120 złotych. Na podstawie art. 8 § 2 k.k.s. Sąd orzekł, że wykonaniu podlegają kary orzeczone za pierwsze z przypisanych przestępstw. W związku z pierwszym z przypisanych przestępstw Sąd orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. wobec T. Ś. solidarnie z E. Ś. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...) Oddziału Regionalnego w K. kwoty 300 000 zł, a na rzecz Banku Spółdzielczego w J. tytułem częściowego naprawienia szkody kwotę 350 000 zł. Na podstawie art. 44 § 1 k.k. Sąd orzekł przepadek nierzetelnych faktur poprzez pozostawienie ich w aktach spraw oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2019 r., w sprawie II AKa (...), Sąd Apelacyjny w (...) po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do E. Ś., a w stosunku do obu oskarżonych wyeliminował z treści obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wobec nich sformułowanie: „a na rzecz Banku Spółdzielczego w J. tytułem częściowego naprawienia szkody kwotę 350 000 zł”. W pozostałej części utrzymał w mocy oskarżony wyrok i zasądził koszty postępowania. Wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) został zaskarżony kasacją przez obrońcę T. Ś. w całości na jego korzyść. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia polegające na błędnej wykładni i niezastosowaniu art. 53 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczonej w stosunku do T. Ś. kary 2 lat pozbawienia wolności. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, że istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego niezasłużonej dolegliwości wynikającej z wdrożenia do wykonania prawomocnego orzeczenia. Mając na uwadze znaczny stopień 3 prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz wagę poniesionych zarzutów zachodzą podstawy do zastosowania tej wyjątkowej instytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest bezzasadny. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, to niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w., zaś prawomocne wyroki korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. post. SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; post. SN z dnia 22 lutego 2007 r„ WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku. Wtedy bowiem dochodzi do sytuacji w której skazany odbywałby karę, w sytuacji w której z racji na charakter uchybień, którymi jest dotknięty zaskarżony wyrok, nie powinien tego czynić, skoro wyrok ten na skutek wniesionej kasacji nie może się ostać. Tego rodzaju sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Z uwagi na wspomniany charakter orzeczeń będących przedmiotem (prawomocne i kończące postępowanie) zaskarżenia kasacją i związane z tym procesowe skutki zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno nastąpić tylko wówczas, gdy owa zasadność zarzutów kasacji jawi się jako nieomal pewna. To dopiero może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. W sprawie niniejszej – nie przesądzając w tym miejscu końcowej oceny zasadności kasacji obrońcy 4 skazanego – aż tego rodzaju zaszłość nie wystąpiła. Prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, by to stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przywołanej regulacji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 13 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 273 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 76 § 1 KKart. 62 § 2 KKart. 7 § 1 KKart. 8 § 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy