IV KK 492/23
WyrokIzba Karna2023-11-27
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. jest dopuszczalne, skoro przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń jest niedopuszczalne, ponieważ przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny. Orzeczenie kary innego rodzaju stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które istotnie wpływa na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Obwiniony P. B. został oskarżony o spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez jazdę pod wpływem alkoholu i zjechanie na przeciwległy pas ruchu, co doprowadziło do zderzenia z innym pojazdem. Sąd Rejonowy w Grajewie wyrokiem nakazowym uznał go winnym wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i wymierzył mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na wymierzeniu kary ograniczenia wolności, podczas gdy przepis przewiduje wyłącznie karę grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 492/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara w sprawie P. B. (B.) ukaranego z art. 86 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Grajewie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 609/22, uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie. UZASADNIENIE W dniu 12 grudnia 2022 r. do Sądu Rejonowego w Grajewie wpłynął wniosek o ukaranie P. B. obwinionego o to, że w dniu 4 sierpnia 2022 r. około godz. 21:00 na drodze krajowej X. 115,6 km gminy […], powiat […] kierował samochodem marki V. o nr rej. […] będąc pod wpływem alkoholu spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że jadąc z prędkością niezapewniającą panowania nad pojazdem, na łuku drogi zjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do
IV KK 492/23 2 zderzenia z prawidłowo jadącym z naprzeciwka kierującym samochodem osobowym marki M. o numerze rejestracyjnym […], tj. o wykroczenie z art. 86 § 2 k.w. (k. 21 akt II W 609/22). Sąd Rejonowy w Grajewie wyrokiem nakazowym z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 609/22, uznał obwinionego P. B. w pkt. 1 za winnego tego, że w dniu 04 sierpnia 2022 r. około godz. 21:00 na drodze krajowej […], 115,6 km gminy […], powiat moniecki kierując samochodem marki V. o nr rej […] spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że jadąc z prędkością niezapewniającą panowania nad pojazdem, na łuku drogi zjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym z naprzeciwka kierującym samochodem osobowym marki M. o numerze rejestracyjnym […] tj. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i za to na podstawie 86 § 1 k.w. w zw. z art. 20 § 1 i 2 k.w., art. 21 § 1 k.w. wymierzył mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin. W pkt 2 na podstawie art. 86 § 3 k.w. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres jednego roku. W pkt 3 zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę sześćdziesięciu zł tytułem opłaty sądowej oraz obciążył zryczałtowanymi wydatkami w kwocie siedemdziesięciu zł (k. 25 akt II W 609/22). Wobec niezaskarżenia tego rozstrzygnięcia przez żadną ze stron wyrok uprawomocnił się w dniu 24 lutego 2023 r. (k. 28v, 29 akt II W 609/22). Od wyroku nakazowego kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Grajewie w zakresie orzeczenia o karze, na korzyść P. B., zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.w. polegającego na wymierzeniu obwinionemu P. B. za przypisane mu wykroczenie, określone w tym przepisie, kary (jednego) miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin, podczas gdy wykroczenie określone w art. 86 § 1 k.w. zagrożone jest wyłącznie karą grzywny”.
IV KK 492/23 3 W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, czyli orzeczenia o karze i o przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 k.w. „Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny.”. Z analizy akt rozpatrywanej sprawy wynika bezopornie, że Sąd Rejonowy w Grajewie orzekł wobec obwinionego za przypisane mu wykroczenie karę w wymiarze jednego miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin. Powyższe prowadzi do wniosku, że wyrok Sądu Rejonowego w Grajewie został dotknięty obrazą art. 86 § 1 k.w., która ma niewątpliwie rażący charakter oraz sposób istotny wpłynęła na treść zaskarżonego wyroku, skoro w jego wyniku obwiniony doznał dolegliwości, która nie powinna mieć miejsca w przypadku prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe należało uchylić zaskarżony kasacją wyrok w zaskarżonej części (w zakresie orzeczenia o karze) i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie, który procedując w zakresie w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie rozstrzygnie o karze uwzględniając sankcję przewidzianą w przepisie art. 86 § 1 k.w. [K.K.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 585/22 2023-02-01Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 86 § 1 k.w., które jest zagrożone wyłącznie karą grzywny?
- IV KK 626/18 2019-06-12Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli przepis ten nie przewiduje takiej kary?
- II KK 121/14 2014-06-25Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1a k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli przepis ten przewiduje alternatywnie karę aresztu lub grzywny?
- II KK 339/13 2013-12-12Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 97 k.w. jest zgodne z prawem, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny lub nagany?
- II KK 329/13 2014-02-13Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., jeśli przepis ten przewiduje karę aresztu albo grzywny?
Powołane przepisy
art. 86 § 1art. 535 § 5 KPKart. 86 § 2art. 20 § 1art. 21 § 1art. 86 § 3§ 1§ 5§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy