IV KK 500/25

PostanowienieIzba Karna2026-02-19

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego uchylającego poprzedni wyrok przyznający odszkodowanie, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w tej samej sprawie, jeśli argumentacja poprzedniego orzeczenia może być odnoszona do obecnego etapu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego, powinno zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w tej samej sprawie. Powodem jest fakt, że argumentacja poprzedniego orzeczenia, w tym dotyczące zasadności żądania odszkodowania, została sformułowana z jego udziałem i może być odnoszona do obecnego etapu postępowania. Celem wyłączenia jest wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do zachowania standardu bezstronności orzekania w odbiorze społecznym.
Stan faktyczny
Sędzia Jarosław Matras złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, wskazując na swój udział w poprzednim orzeczeniu Sądu Najwyższego, które uchyliło poprzedni wyrok przyznający odszkodowanie. Wniosek o wyłączenie sędziego Matrasa został przydzielony do rozpoznania sędziemu Jackowi Błaszczykowi. Sędzia Błaszczyk, również uczestniczący w wydaniu poprzedniego orzeczenia, uznał, że jego udział może budzić wątpliwości co do bezstronności i złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania wniosku sędziego Matrasa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa o wyłączenie go od udziału w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 500/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie Y.B. o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 19 lutego 2026 r. wniosku SSN Jacka Błaszczyka o wyłączenie go od rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa o wyłączenie go od rozpoznania sprawy IV KK 500/25, na podstawie art. 41 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa o wyłączenie go od udziału w sprawie IV KK 500/25. UZASADNIENIE SSN Jarosłąw Matras złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie IV KK 500/25 dotyczącej wniosku Y. B. o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. We wniosku wskazał, że brał udział w składzie Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 146/24, który po rozpoznaniu kasacji wniesionej od poprzedniego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie II AKa 126/23, zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji i zasądzającego odszkodowanie na rzecz wnioskodawcy, uchylił zaskarżony wyrok sądu odwoławczego, wypowiadając się o zasadności żądania zasądzenia odszkodowania należnego wnioskodawcy. IV KK 500/25 2 Po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznano ponownie wnioskodawcy odszkodowanie, choć w mniejszej niż poprzednio wysokości. Aktualnie w kasacji postawiono zarzut dotyczący wysokości przyznanego odszkodowania. W ocenie wnioskującego sędziego pogląd wypowiedziany w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 146/24 może być wprost odnoszony przez skarżącego jako stojący w opozycji do żądania kasacji, z uwagi na zakwestionowanie w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego w ogóle należności z tytułu odszkodowania. Ta okoliczności powoduje, że w odbiorze społecznym (przez postronnego obserwatora) może być on odbierany jako sędzia, co do którego zachodzą wątpliwości co do spełnienia niego standardu bezstronności przy ponownym rozpoznaniu sprawy o odszkodowanie. Wniosek o wyłączenie został przydzielony do rozpoznania SSN Jackowi Błaszczykowi, który jako sędzia uczestniczący również w wydaniu przez Sąd Najwyższy wyroku w sprawie IV KK 146/24, uznał że ten stan może budzić wątpliwości co do jego bezstronności i złożył wniosek o jego wyłączenie od rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Rzeczywiście Sąd Najwyższy, w którego składzie brali udział SSN Jacek Błaszczyk i SSN Jarosław Matras wydał w sprawie IV KK 146/24 orzeczenie kasatoryjne, mocą którego uchylone zostało rozstrzygnięcie przyznające wnioskodawcy odszkodowanie. W uzasadnieniu tego wyroku zawarto szeroką argumentację dotyczącą niezasadności poprzedniego wyroku sądu odwoławczego uwzględniającego roszczenie odszkodowawcze wnioskodawcy, wskazując m.in. na nie rozważenie przez sąd odwoławczy kwestii zaistnienia po stronie wnioskodawcy jedynie szkody ewentualnej (utraty szansy na uzyskanie korzyści) niepodlegającej naprawieniu. Aktualnie pełnomocnik Skarbu Państwa w odpowiedzi na kasację pełnomocnika wnioskodawcy wśród argumentów uzasadniających oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej, podniósł również zagadnienie związane z możliwością zaistnienia po IV KK 500/25 3 stronie wnioskodawcy - w zakresie żądania przekraczającego zasądzone odszkodowanie -jedynie tzw. szkody ewentualnej nie podlegającej naprawieniu. Uwzględniając zatem fakt, że SSN Jacek Błaszczyk rozpoznając wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania ponownej kasacji, musiałby odnieść się do argumentów, wspierających poprzedni wyrok kasatoryjny ( niekorzystny dla wnioskodawcy), które zostały sformułowane również z jego udziałem, należało - w celu wyeliminowanie wszelkich mogących się zrodzić w odczuciu społecznym wątpliwości co do zachowania w tej sprawie standardu bezstronności orzekania – wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy