IV KK 500/25
PostanowienieIzba Karna2026-02-19
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego uchylającego poprzedni wyrok przyznający odszkodowanie, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w tej samej sprawie, jeśli argumentacja poprzedniego orzeczenia może być odnoszona do obecnego etapu postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego, powinno zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w tej samej sprawie. Powodem jest fakt, że argumentacja poprzedniego orzeczenia, w tym dotyczące zasadności żądania odszkodowania, została sformułowana z jego udziałem i może być odnoszona do obecnego etapu postępowania. Celem wyłączenia jest wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do zachowania standardu bezstronności orzekania w odbiorze społecznym.Stan faktyczny
Sędzia Jarosław Matras złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, wskazując na swój udział w poprzednim orzeczeniu Sądu Najwyższego, które uchyliło poprzedni wyrok przyznający odszkodowanie. Wniosek o wyłączenie sędziego Matrasa został przydzielony do rozpoznania sędziemu Jackowi Błaszczykowi. Sędzia Błaszczyk, również uczestniczący w wydaniu poprzedniego orzeczenia, uznał, że jego udział może budzić wątpliwości co do bezstronności i złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania wniosku sędziego Matrasa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa o wyłączenie go od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 500/25
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie Y.B. o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe
aresztowanie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 19 lutego 2026 r.
wniosku SSN Jacka Błaszczyka o wyłączenie go od rozpoznania wniosku SSN
Jarosława Matrasa o wyłączenie go od rozpoznania sprawy IV KK 500/25,
na podstawie art. 41 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku SSN
Jarosława Matrasa o wyłączenie go od udziału w sprawie IV KK
500/25.
UZASADNIENIE
SSN Jarosłąw Matras złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie
IV KK 500/25 dotyczącej wniosku Y. B. o odszkodowanie za niewątpliwie
niesłuszne tymczasowe aresztowanie. We wniosku wskazał, że brał udział w
składzie Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 146/24, który po rozpoznaniu kasacji
wniesionej od poprzedniego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie II
AKa 126/23, zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji i zasądzającego
odszkodowanie na rzecz wnioskodawcy, uchylił zaskarżony wyrok sądu
odwoławczego, wypowiadając się o zasadności żądania zasądzenia
odszkodowania należnego wnioskodawcy.
IV KK 500/25 2
Po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznano ponownie wnioskodawcy
odszkodowanie, choć w mniejszej niż poprzednio wysokości. Aktualnie w kasacji
postawiono zarzut dotyczący wysokości przyznanego odszkodowania. W ocenie
wnioskującego sędziego pogląd wypowiedziany w uzasadnieniu poprzedniego
wyroku Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 146/24 może być wprost odnoszony
przez skarżącego jako stojący w opozycji do żądania kasacji, z uwagi na
zakwestionowanie w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego w ogóle należności z
tytułu odszkodowania. Ta okoliczności powoduje, że w odbiorze społecznym (przez
postronnego obserwatora) może być on odbierany jako sędzia, co do którego
zachodzą wątpliwości co do spełnienia niego standardu bezstronności przy
ponownym rozpoznaniu sprawy o odszkodowanie.
Wniosek o wyłączenie został przydzielony do rozpoznania SSN Jackowi
Błaszczykowi, który jako sędzia uczestniczący również w wydaniu przez Sąd
Najwyższy wyroku w sprawie IV KK 146/24, uznał że ten stan może budzić
wątpliwości co do jego bezstronności i złożył wniosek o jego wyłączenie od
rozpoznania wniosku SSN Jarosława Matrasa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Rzeczywiście Sąd Najwyższy, w którego składzie brali udział SSN Jacek
Błaszczyk i SSN Jarosław Matras wydał w sprawie IV KK 146/24 orzeczenie
kasatoryjne, mocą którego uchylone zostało rozstrzygnięcie przyznające
wnioskodawcy odszkodowanie.
W uzasadnieniu tego wyroku zawarto szeroką argumentację dotyczącą
niezasadności poprzedniego wyroku sądu odwoławczego uwzględniającego
roszczenie odszkodowawcze wnioskodawcy, wskazując m.in. na nie rozważenie
przez sąd odwoławczy kwestii zaistnienia po stronie wnioskodawcy jedynie szkody
ewentualnej (utraty szansy na uzyskanie korzyści) niepodlegającej naprawieniu.
Aktualnie pełnomocnik Skarbu Państwa w odpowiedzi na kasację pełnomocnika
wnioskodawcy wśród argumentów uzasadniających oddalenie jej jako oczywiście
bezzasadnej, podniósł również zagadnienie związane z możliwością zaistnienia po
IV KK 500/25 3
stronie wnioskodawcy - w zakresie żądania przekraczającego zasądzone
odszkodowanie -jedynie tzw. szkody ewentualnej nie podlegającej naprawieniu.
Uwzględniając zatem fakt, że SSN Jacek Błaszczyk rozpoznając wniosek
sędziego o wyłączenie od rozpoznania ponownej kasacji, musiałby odnieść się do
argumentów, wspierających poprzedni wyrok kasatoryjny ( niekorzystny dla
wnioskodawcy), które zostały sformułowane również z jego udziałem, należało - w
celu wyeliminowanie wszelkich mogących się zrodzić w odczuciu społecznym
wątpliwości co do zachowania w tej sprawie standardu bezstronności orzekania –
wyłączyć SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KK 15/24 2025-02-28Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w wydaniu kasatoryjnego wyroku Sądu Najwyższego w tej samej sprawie, powinien zostać wyłączony od udziału w ponownym rozpoznaniu kasacji, jeśli zarzuty w obu postępowaniach…
- III KO 155/25 2025-11-12Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w rozpoznaniu kasacji od wyroku, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania karnego, jeśli jego wcześniejszy udział mógłby wywołać uzasadnioną…
- V KK 593/24 2025-03-18Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w rozpoznaniu wcześniejszej kasacji w tej samej sprawie, powinien zostać wyłączony od udziału w kolejnej kasacji, jeśli jego poprzednie orzeczenie zawierało kategoryczne pog…
- IV KK 249/22 2023-02-10Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w wydaniu wyroku uchylającego wyrok sądu odwoławczego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, w której rozpoznawane są zarzuty częściowo tożsame z zarzut…
- IV KO 34/23 2023-07-03Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli wcześniej brał udział w wydaniu postanowienia oddalającego kasację w tej samej sprawie?
Powołane przepisy
art. 41 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy