IV KK 511/19
WyrokIzba Karna2020-06-03
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd karny, opierając się na ustaleniach faktycznych poczynionych przez inny sąd w postępowaniu cywilnym, narusza zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego określoną w art. 8 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nie dochodzi do naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego (art. 8 § 1 k.p.k.), gdy sąd karny wykorzystuje materiał dowodowy zgromadzony w innym postępowaniu (np. cywilnym) dla poczynienia własnych, samodzielnych ustaleń faktycznych. Inaczej jest, gdy sąd karny bezkrytycznie opiera się na ustaleniach poczynionych przez inny sąd lub organ, co stanowiłoby naruszenie tej zasady.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący go za przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., art. 197 § 1 k.k. oraz art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. Zarzutem kasacji było rażące naruszenie art. 8 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie przez sądy obu instancji ustaleń z postępowania rozwodowego jako prawdziwych, bez samodzielnego ich ustalenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną, zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego i zasądził koszty obrony z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 511/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie S. K. (K.) skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 3 czerwca 2020 r. kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt XXIII Ka (...), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II K (...), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego S. K. od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. C. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem sporządzenia i wniesienia kasacji przez obrońcę z urzędu na rzecz skazanego S. K. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt XXII Ka (...), Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II K (...), którym to wyrokiem oskarżony S. K. uznany został za winnego
2 popełnienia czynów określonych: w art. 207 § 1 k.k. (pkt 1 wyroku), w art. 197 § 1 k.k. (pkt 2 wyroku) i w art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to skazany na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 2 lat ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego. Zarzucił w niej rażące naruszenie prawa procesowego, to jest „art. 8 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Niniejsze naruszenie prawa procesowego przez Sąd Okręgowy w K. XXIII Wydział Karny miało istotny wpływ na treść ostatecznego wyroku i orzeczonych kar ograniczenia i pozbawienia wolności, albowiem przyjmując za prawidłowe ustalenia Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II K (...), który a priori uznał za prawdziwe ustalenia poczynione w postępowaniu rozwodowym skazanego z jego małżonką, W. K. i przyjął na poczet toczącego się postępowania karnego ustalenia w zakresie winy za rozkład pożycia małżeńskiego przez skazanego, sam przyjął ustalenia te za prawdziwe i przyjął na poczet toczącego się postępowania apelacyjnego, w związku z czym także Sąd Okręgowy w K. XXIII Wydział Karny dopuścił się naruszenia art. 8 § 1 k.p.k., wobec czego naruszenie to istotnie wpłynęło na ustalenie znamion czynu zabronionego skazanego”. W oparciu o ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. W pisemnej odpowiedzi na kasacje prokurator Prokuratury Rejonowej w T. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodzić należy się z oskarżycielem publicznym, który w pisemnym stanowisku wniósł o oddalenie kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej. Umożliwiło to wydanie postanowienia na posiedzeniu bez udziału stron w oparciu o przepis art. 535 § 3 k.p.k.
3 Słusznie prokurator zauważa, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd instancji ad quem określonej w art. 8 § 1 k.p.k. zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Oczywiste jest bowiem, że czym innym jest opieranie się przez sąd rozstrzygający o odpowiedzialności karnej określonej osoby na ustaleniach poczynionych przez inny sąd lub organ, a czym innym wykorzystywanie materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu dla poczynienia własnych, samodzielnych ustaleń faktycznych w postępowaniu karnym. Analiza pisemnych motywów wyroku Sądu odwoławczego nie pozostawia wątpliwości, że trafne jest zauważenie oskarżyciela publicznego o wystąpieniu w niniejszej sprawie tego drugiego wypadku. Przekonuje o tym stosowny fragment uzasadnienie tego Sądu zawarty na s. 9, w którym wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt XVII C (...), powołany został wyłącznie jako potwierdzenie oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania karnego, z których wynika nie tylko okoliczność przyznania przez skazanego faktu rozwiązania małżeństwa z jego winy, lecz także potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy cywilnej tych okoliczności, który znalazły swoje odzwierciedlenie w prawidłowo ocenionych przez Sąd pierwszej instancji dowodach zgromadzonych w toku procesu prowadzonego przez Sąd Rejonowy w T., a zakończonego poddanym kontroli instancyjnej wyrokiem z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II K (...). Co więcej, znacząca cześć argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu kasacji odnosi się do rozstrzygnięcia wydanego w instancji a quo, a przecież, co w sposób bezsporny wynika z treści zwykłego środka odwoławczego, zarzut taki pod adresem orzeczenia sądu meriti nie został sformułowany. Trudno więc obecnie stawiać zarzut Sądowi odwoławczemu i twierdzić, że wydał swój wyrok w ślad za dotkniętym taką obrazą – art. 8 § 1 k.p.k. – wyrokiem Sądu Rejonowego w T., skoro wcześniej w apelacji ówczesny obrońca na takie uchybienie nie wskazywał, a obecny obrońca nie próbuje nawet wykazać konieczności działania w tym zakresie przez Sąd drugiej instancji poza granicami podniesionych w zwykłym środku zaskarżenia zarzutów z ewentualnym naruszeniem art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k.
4 Nie znajdując w tym stanie rzeczy jakichkolwiek podstaw do podzielania sformułowanego w kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego, a także nie stwierdzając okoliczności obligujących do orzekania w zakresie szerszym (art. 536 k.p.k.), postanowiono jak na wstępie. Zwalniając skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego (art. 624 § 1 k.p.k.) kierowano informacjami o jego stanie majątkowych, które na etapie postępowania okołokasacyjnego skutkowały przyznaniem mu pomocy prawnej z urzędu oraz zwolnieniem od opłaty od kasacji. Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach obrony z urzędu znajduje swoje uzasadnienie w treści przepisów § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 18).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 142/11 2011-11-23Czy sąd drugiej instancji, opierając swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu karnym, naruszył przepisy postępowania cywilnego, w szczególności zasadę bezpośredniości i obowiązek wszechstronne…
- V KRN 297/71 1971-08-17Czy naruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd pierwszej instancji, polegające na nieprzeprowadzeniu wszystkich niezbędnych dowodów i nieodczytaniu istotnych zeznań, obliguje sąd drugiej instancji do uchylenia w…
- IV KR 107/81 1981-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok uniewinniający oskarżoną od zarzutów popełnienia przestępstw gospodarczych i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego?
- IV KK 329/13 2013-10-29Czy wyrok skazujący wydany na podstawie wniosku oskarżonego (art. 387 § 1 k.p.k.) może naruszać przepisy prawa karnego materialnego, w szczególności poprzez wymierzenie kary łącznej przekraczającej ustawowe granice?
- III KK 149/20 2021-02-05Czy sąd odwoławczy, zmieniając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, naruszył przepisy postępowania karnego, w szczególności art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego i d…
Powołane przepisy
art. 207 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 197 § 1 KKart. 190 § 1 KKart. 217 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 8 § 1 KPKart. 433 § 1 KPKart. 440 KPKart. 536 KPKart. 624 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy