IV KR 107/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Pawelec (sprawozdawca).Sędziowie: R. Młynkiewicz, J. Nóżyński.Prokurator Prokuratury Generalnej: P. Lech.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Marii M., oskarżonej z art. 266 § 1 i 2 i art. 219 i innych k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w T. z dnia 4 lutego 1981 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w T. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 17 stycznia 1980 r. uznał oskarżoną za winną tego, że w końcu grudnia 1977 r. i na początku 1978 r. w B., pełniąc funkcję starszej księgowej do spraw materiałowych w miejscowym Rejonowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, nie dopełniła obowiązku w zakresie prawidłowego gospodarowania, gdyż nienależycie rozliczała inwentaryzację roczną magazynu paliw nie wykazując w nich różnic inwentaryzacyjnych, przez co dopuściła nieumyślnie do powstania znacznej szkody w mieniu tego przedsiębiorstwa, wynoszącej około 93.000 zł, przy czym przy rozliczaniu inwentaryzacji za okres 1977 r. doprowadziła wspólnie i w porozumieniu z kierownikiem magazynu głównego Ludwikiem J. do podrobienia oryginalnego arkusza spisowego, polecając Halinie S. sporządzenie nowego takiego arkusza i dopisanie w nim stanu kartotekowego paliwa, zamiast stanów faktycznie istniejących, i za tak przypisany czyn skazał z art. 217 § 1 i art. 266 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., wymierzając na podstawie art. 217 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 i 3 k.k. karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 4 lat. Ponadto na podstawie art. 75 § 1 k.k. Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonej grzywnę w wysokości 20.000 zł.Sąd Najwyższy rozpoznający po raz pierwszy niniejszą sprawę na skutek rewizji oskarżonej zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Ponownie rozpoznając sprawę, prokurator ograniczył postawiony oskarżonej zarzut popełnienia występku określonego w art. 266 § 1 i 2 i art. 219 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., a polegającego na tym, że w okresie od 1976 r. do stycznia 1979 r. w B., pełniąc funkcję starszej księgowej do spraw materiałowych w miejscowym Rejonowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, nienależycie rozliczała inwentaryzacje roczne magazynu paliw, nie wykazując różnic inwentaryzacyjnych przy rozliczeniu inwentaryzacji za 1977 rok, a także wspólnie i w porozumieniu z przewodniczącym komisji inwentaryzacyjnej Januszem C. i kierownikiem magazynu Ludwikiem J. doprowadziła do podrobienia oryginalnego arkusza spisowego i dopisania na nim stanu kartotekowego paliwa, zamiast danych faktycznych, powodując tym samym ukrycie powstałego niedoboru w wysokości przeszło 93.000 zł. Sąd Wojewódzki w T. po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 4 lutego 1981 r. uniewinnił Marię M. od popełnienia tego czynu przestępnego.Od tego wyroku rewizję wniósł prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora jest zasadna.Mimo że sprawa niniejsza odnosząca się początkowo do większej liczby oskarżonych była przedmiotem powtórnego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki, postępowanie dowodowe przeprowadzono ponownie niedokładnie z oczywistą obrazą przepisów prawa procesowego, a zwłaszcza z art. 334, 357 i 372 w zw. z art. 3 § 1 k.p.k.Artykuł 3 § 1 k.p.k. - nakazujący organom prowadzącym postępowanie karne badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego - jest wyrazem ustawowego postulatu, by ustalenia faktyczne odpowiadały prawdzie (art. 2 § 1 pkt 2 k.p.k.), co w postępowaniu sądowym jest osiągalne tylko wtedy, gdy przedmiotem zainteresowania jest cały zebrany w sprawie materiał dowodowy bez pominięcia istotnych jego części i gdy całokształt tego materiału - po prawidłowym ujawnieniu go w procesie - stanie się następnie przedmiotem rozważań sądu zgodnie z art. 357 i 372 k.p.k.Sąd Wojewódzki nie uczynił zadość tym postulatom ustawowym, jak również nie wykonał w pełni zaleceń udzielonych mu w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego.Przede wszystkim sąd wyrokujący nie rozważył rozbieżności zawartych w wyjaśnieniach oskarżonej Marii M., chociaż dotyczą one istotnych okoliczności. Przesłuchana bowiem w toku rozprawy oskarżona Maria M. wyjaśniła odmiennie niż w postępowaniu przygotowawczym w dniu 11 października 1979 r. W tej sytuacji konieczne było - zgodnie z wymaganiami art. 334 § 1 k.p.k. - odczytanie tych wyjaśnień i dążenie do wyjaśnienia kwestii o ważnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. kwestii związanych z uzgodnieniem z głównym księgowym przedsiębiorstwa Andrzejem L. i członkami komisji inwentaryzacyjnej uzupełnienia arkuszy spisu z natury pominiętymi i niesprawdzonymi w czasie inwentaryzacji danymi dotyczącymi paliw i olejów pędnych - stanem kartotekowym tychże materiałów, bez ich konfrontacji z rzeczywistością, a następnie na tej podstawie rozliczenie magazynu głównego i paliw oraz zamknięcie konta "311".Sąd Wojewódzki wyjaśnień tych nie odczytał i nie ustosunkował się do nich łącznie z zeznaniami świadków między innymi Andrzeja L. i pozostałymi w sprawie dowodami, ale dokonał w uzasadnieniu wyroku kategorycznych ustaleń dotyczących tych kwestii bez rozważenia tych rozbieżności.Jeżeliby nie doszło do tych uchybień procesowych i jeżeliby ocena całokształtu materiału dowodowego była wnikliwa, to nie można wyłączyć, że doszłoby do innego rozstrzygnięcia sprawy (...).