IV KK 601/21

Sygn. akt IV KK 601/21 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. K. , (c. W.), A. K. (s. M.), M. K., (c. M.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 czerwca 2022 r., wniosków skazanych o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 81 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosków. UZASADNIENIE W toku postępowania kasacyjnego wyżej wymienieni skazani wnieśli o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. W uzasadnieniu wniosku przedstawili swoją sytuację materialną i rodzinną, dołączając stosowne oświadczenia w tym przedmiocie. Wnioskodawcy wyjaśnili, że ponieśli już koszty obrońcy z wyboru, który sporządził w ich imieniu kasację, jednakże płatność należna obrońcy z wyboru została rozłożona na kilka rat, co umożliwiło im poniesienie kosztów z tego tytułu, a sam obrońca został upoważniony jedynie do wykonania określonej czynności, tj. sporządzenia kasacji, bez reprezentacji przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z 2 urzędu jest więc skuteczne wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Z analizy akt sprawy wynika, że zarządzeniami z dnia 22 kwietnia 2021 r. – wydanymi w postępowaniu okołokasacyjnym – wyznaczono skazanym M. K. (c. W.), A. K. (s. M.) oraz M. K. (c. M.) obrońców z urzędu w celu sporządzenia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 4 marca 2021 r. (sygn. akt III Ka (…)), a to z powodu ich trudnej sytuacji materialnej. Skazani nie skorzystali jednak z pomocy wyznaczonych obrońców z urzędu, ustanawiając obrońcę z wyboru, który sporządził i wniósł kasację na korzyść wszystkich trojga skazanych. W następstwie tej okoliczności, Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. cofnął skazanym wyznaczenie obrońców z urzędu, uznając że nie istnieją okoliczności na podstawie których ich wyznaczono (art. 78 § 2 k.p.k.). Z zaistniałego układu faktycznego i procesowego wynika zatem, że deklarowana w dołączonych oświadczeniach sytuacja materialna skazanych (zob. dane ujawnione w oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania), nie jest na tyle trudna, by kwalifikowała wnioskodawców do skorzystania z prawa do wyznaczenia obrońcy z urzędu na warunkach przewidzianych w art. 78 § 1 k.p.k. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.