IV KK 695/21

Sygn. akt IV KK 695/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie A. M. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 13 stycznia 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt III K […] uchyla pkt I zaskarżonego wyroku i postępowanie o wydanie wyroku łącznego w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k. umarza, a kosztami postępowania w tej części obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego ustalił, że A. M. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w B. z dnia 29.01.2010 r., sygn. akt IX K 441/10 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od października 2008 r. 2 do czerwca 2009 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat, którą to karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania postanowieniem z dnia 12.05.2011 r. (sygn. akt IX 1 Ko 934/11), którą to karę uznano za wykonaną w związku z wydaniem postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu przez Sąd Okręgowy w G. z dnia 6.03.2012 r. (sygn. VII Kow 373/12/WZ); 2. Sądu Rejonowego w B. z dnia 12.01.2011 r., sygn. akt IX K 2138/10 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od lipca 2009 r. do czerwca 2010 r. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 5 lat, która to kara została uznana za wykonaną; 3. Sądu Rejonowego w B. z dnia 8.09.2015 r., sygn. akt III K 797/15 za przestępstwo z art. 278 § 5 k.k. popełnione w okresie nie później niż w dniu 11.06.2015 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby i karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 10 zł każda (z zaliczeniem na poczet kary grzywny okresu 1 dnia rzeczywistego pozbawienia wolności); 4. Sądu Rejonowego w B. z dnia 7.03.2016 r., sygn. akt III K 1207/15 za przestępstwo z art. 278 § 5 k.k. popełnione w okresie nie później niż w dniu 1.09.2015 r. na karę 3 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; 5. Sądu Rejonowego w B. z dnia 31.03.2016 r., sygn. akt III K 127/16 za przestępstwo z art. 278 § 5 k.k. popełnione w okresie nie później niż do 23.03.2015 r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10 zł każda; 6. Sądu Rejonowego w B. z dnia 22.06.2016 r., sygn. akt III K 483/16 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od lutego do września 2015 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary 1 dnia rzeczywistego pozbawiania wolności 13.04.2016 r. Sąd Rejonowy w B., wyrokiem łącznym z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt III K […], orzekł w następujący sposób: 3 I. na mocy art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i 86 § 1 k.k., po połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami wymienionymi w pkt 3 i 5, wymierzył skazanemu A. M. karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby; II. na mocy art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i 86 § 1 k.k., po połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami wymienionymi w pkt 4 i 6, wymierzył skazanemu A. M. karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności; III. na mocy art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej w pkt II niniejszego wyroku kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres 1 dnia rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 13.04.2016 r. (ze sprawy III K 483/15); IV. na mocy art. 572 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w zakresie odnoszącym się do kar orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt 1 i 2; V. w części nieobjętej wyrokiem łącznym pozostawił do odrębnego wykonania pozostałe orzeczenia; VI. kosztami sądowymi w zakresie wydania wyroku łącznego obciążył Skarb Państwa. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 30 listopada 2016 r. bez zaskarżenia. Z kasacją od wyroku łącznego wystąpił Prokurator Generalny, zaskarżając go w części orzekającej karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I jego części dyspozytywnej, na korzyść skazanego A. M.. Zarzucił mu rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k., polegające na pominięciu przez Sąd wynikającej z materiału dowodowego i mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności co do wymiaru kary orzeczonej wobec A. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt III K 797/15 i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż wyrokiem tym wymierzono karę 10 miesięcy pozbawienia wolności zamiast 5 miesięcy pozbawienia wolności, w następstwie czego doszło do wadliwego, bo z rażącym naruszeniem art. 86 § 1 k.k., orzeczenia kary łącznej w wymiarze przekraczającym określone w tym przepisie granice. 4 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie w tym zakresie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja jest zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Wskazane orzeczenie zapadło z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego i materialnego powołanych w zarzucie kasacji. Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt III K 797/15, wymierzono karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby, choć jak wynika z materiałów sprawy w rzeczywistości orzeczono nim karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby. Wskutek powyższego błędu, podstawą rozstrzygnięcia w wyroku łącznym stały się okoliczności nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Konsekwencją tego uchybienia było ponadto rażące naruszenie przepisu art. 86 § 1 k.k., skoro po jego myśli sąd powinien wymierzyć karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. W realiach sprawy oznaczało to, że Sąd - łącząc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania orzeczone wobec A. M. wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. III K 797/15, tj. 5 miesięcy pozbawienia wolności z karą 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. III K 127/16 i decydując się na orzeczenie kary łącznej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania - mógł ją orzec w granicach od 5 miesięcy do 9 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie przez Sąd kary łącznej w wymiarze 11 miesięcy pozbawienia wolności nastąpiło więc powyżej maksymalnej granicy zakreślonej normą płynącą z art. 86 § 1 k.k. Uchybienie Sądu miało więc rażący charakter i w istotny sposób wpłynęło wręcz na treść pkt I wyroku łącznego. Spowodowało ono również dalsze istotne negatywne konsekwencje dla skazanego, o których mowa jest w uzasadnieniu kasacji. Z powyższych względów przedmiotowa kasacja, jak i wniosek o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz umorzenie postępowania w przedmiocie połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec skazanego wyrokami 5 Sądu Rejonowego w B. wydanymi w sprawach o sygn. III K 797/15 i III K 127/16, są uzasadnione. Orzeczone tymi wyrokami jednostkowe kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres 3 lat próby, nie zostały bowiem w tych sprawach, w terminie określonym w art 75 § 4 k.k., zarządzone do wykonania. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2019 r. umorzono postępowanie wykonawcze w przedmiocie zarządzenia wykonania kary 5 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie o sygn. III K 797/15, wobec jej objęcia wyrokiem łącznym wydanym w sprawie o sygn. III K […] (k. 53 akt wykonawczych P/Wzaw 111/16). Z tego samego powodu, postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. umorzono postępowanie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary 4 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie o sygn. III K 127/16 (k. 69 akt wykonawczych P/Wzaw 236/16). Z uwagi na to, że termin, w którym możliwe było zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonych kar, w sprawie o sygn. III K 797/15 upłynął w dniu 14 lipca 2019 r., a w sprawie o sygn. III K 127/16 w dniu 15 października 2019 r., aktualnie nie istnieją żadne prawne podstawy do ich połączenia. Z tych wszystkich względów, orzeczono, jak w wyroku.