IV KK 7/23

Sygn. akt IV KK 7/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Andrzej Tomczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie W. Ł. skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 731/22 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II K 1865/21, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej o sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE W. Ł. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II K 1865/21: 2 1. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 3 sierpnia 2021 r. w O., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, dopuścił się kradzieży szczególnie zuchwałej mienia ruchomego w postaci portfela oraz plecaka wraz z zawartością, stanowiących własność D. S., powodując szkodę o łącznej wartości 2480 zł, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 6 miesięcy orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. czyn z art. 278a § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 2. na karę roku pozbawienia wolności za to, że w okresie od 2 do 4 sierpnia 2021 r. w O., w sklepie spożywczym przy ul. […], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, pokonując elektroniczne zabezpieczenie w systemie bankowej płatności bezgotówkowej, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym nr […], należącym do D. S., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 6 miesięcy, orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. W pkt III wyroku, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce wymierzonych kar jednostkowych, Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i miesiąca pozbawienia wolności, na jej poczet zaliczając okres rzeczywistego pozbawienia wolności w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na W. Ł. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 1774,54 zł (w zakresie kwoty 1580 zł solidarnie ze współoskarżoną – M. M.). Sąd Okręgowy w Olsztynie po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 731/22: 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a/ uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności zawarte w pkt III; b/ czyn ciągły, przypisany w pkt II części orzekającej, uznał za wypadek mniejszej wagi, kwalifikując go z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. 3 w zw. z art. 64 § 1 k.k., te przepisy przyjmując równocześnie za podstawę skazania, a za podstawę wymiaru kary przepisy art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k., zaś wymierzoną karę pozbawienia wolności złagodził do 8 miesięcy; c/ na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec W. Ł. kary pozbawienia wolności, orzekając karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności; 2. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. W dniu 5 stycznia 2023 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej na niekorzyść W. Ł. i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu w pkt I lit. c części dyspozytywnej wyroku, w miejsce uchylonego rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności z pkt III orzeczenia Sądu meriti, kary łącznej 9 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej wymierzoną oskarżonemu W. Ł. w pkt I wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczoną, w wyniku przeprowadzonej kontroli odwoławczej, w pkt I lit. b karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, a tym samym wymierzenie jej poniżej dolnego progu, określonego we wskazanym przepisie prawa materialnego powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że Sąd odwoławczy, zmieniając wyrok Sądu I instancji i wymierzając oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności, popełnił błąd, kształtując jej wymiar sprzecznie z art. 86 § 1 k.k. Przepis ten stanowi, że dokonując łączenia kar, sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat 4 ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, przy czym karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. W. Ł. został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za pierwszy czyn (rozstrzygnięcie to Sąd odwoławczy utrzymał w mocy), a za drugi z czynów, po modyfikacji pierwotnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy, orzekając karę łączną, mógł ją zatem wymierzyć, zgodnie z treścią art. 86 § 1 k.k., w wymiarze od 11 miesięcy do roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzekając karę łączną w wysokości 9 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd ten wymierzył ją poniżej dolnego progu, określonego w art. 86 § 1 k.k., co stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w celu wymierzenia skazanemu kary łącznej w granicach określonych ustawą. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.