IV KK 91/18
WyrokIzba Karna2019-02-08
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. jest zasadne, gdy prokurator zatwierdził akt oskarżenia sporządzony przez finansowy organ postępowania przygotowawczego, a następnie wniósł go do sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie umorzył postępowanie karne, przyjmując brak skargi uprawnionego oskarżyciela. W realiach sprawy prokurator zatwierdził akt oskarżenia sporządzony przez Urząd Celny i następnie wniósł go do sądu, co oznacza, że przesłanka z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. nie zachodziła. Wadliwe ustalenia Sądu Okręgowego co do braku skargi uprawnionego oskarżyciela stanowiły rażące naruszenie prawa procesowego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał oskarżonego M. S. za przestępstwo skarbowe. Sąd Okręgowy, w wyniku apelacji obrońcy, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Prokurator wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, ponieważ akt oskarżenia został zatwierdzony i wniesiony do sądu przez prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 91/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego w sprawie M. S. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r., kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt IV Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy w K.
2 uznał M. S. winnym popełnienia przestępstwa określonego w art. 107 § 1 k.k.s., i wymierzył mu karę grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 80 zł. Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy w K., sygn. akt IV Ka […], w wyniku apelacji złożonej przez obrońcę oskarżonego na korzyść oskarżonego, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. - wobec stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela, a kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążył Skarb Państwa. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł Prokurator Rejonowy w K., zarzucając mu rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. „polegające w niniejszym postępowaniu na jego zastosowaniu i uznaniu, że wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […], został wydany pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela i nie został wniesiony do Sądu przez prokuratora, podczas gdy w realiach tej sprawy prokurator zatwierdził akt oskarżenia a następnie wniósł go do Sądu, co powinno skutkować uznaniem, że przesłanka z art.17 § 1 pkt 9 k.p.k. nie zachodzi, a nie - jak przyjął Sąd - co spowodowało niesłuszne umorzenie postępowania karnego p-ko oskarżonemu M. S.”. Podnosząc powyższe zarzuty, Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy w K., sygn. akt IV Ka […], w wyniku apelacji złożonej przez obrońcę oskarżonego na korzyść oskarżonego M. S. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […], skazującego wymienionego za przestępstwo określone w art. 107 § 1 k.k.s., uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne p-ko oskarżonemu M. S. na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. – błędnie przyjmując wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Podstawą
3 rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. było wadliwe ustalenie, że w niniejszej sprawie, doszło do naruszenia art. 155 § 2 k.k.s. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym akt oskarżenia przeciwko oskarżonym o zarzucane im przestępstwo karno-skarbowe powinien był nie tylko zatwierdzić, ale i wnieść do sądu prokurator. Zdaniem Sądu odwoławczego w niniejszej sprawie akt oskarżenia sporządzony przez organ postępowania przygotowawczego - Urząd Celny w K. i prawidłowo zatwierdzony przez prokuratora wniósł samodzielnie finansowy organ postępowania przygotowawczego - Urząd Celny w K.. W konsekwencji Sąd odwoławczy uznał, że wystąpiła negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, o której mowa w przepisie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i umorzył toczące się postępowanie przeciwko oskarżonemu o zarzucany mu czyn. Ustalenia Sądu odwoławczego leżące u podstaw wydania zaskarżonego wyroku nie znajdują podstaw w aktach niniejszego postępowania. Jak bowiem jednoznacznie wynika z dokumentów zawartych w tych aktach, akt oskarżenia sporządzony przez finansowy organ postępowania przygotowawczego - Urząd Celny w K. - został zarejestrowany przez prokuratora pod nową sygnaturą akt PR 2 Ds. […] i zatwierdzony w dniu 18 lipca 2016 r. (k. 165 - 167). Następnie, pismem z dnia 22 lipca 2016 r. p.f. Prokuratora Rejonowego w K., akt oskarżenia został wniesiony do Sądu Rejonowego w K. (k. 164). Nie budzi wątpliwości, że zarówno fakt wniesienia aktu oskarżenia przez innego prokuratora niż prokurator zatwierdzający akt oskarżenia, jak też umieszczenia w aktach sprawy chronologicznie późniejszego pisma prokuratora wnoszącego akt oskarżenia do sądu przed samym zatwierdzonym aktem oskarżenia (odpowiednio k. 164 i k. 165 - 167), nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości realizacji obowiązku zatwierdzenia aktu oskarżenia przez prokuratora i wniesienia go do sądu, wynikającego z art. 155 § 2 k.k.s. Stosownie do przepisu art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela. Okoliczności ujawnione w niniejszej sprawie wskazują jednak na brak wystąpienia tej bezwzględnej podstawy odwoławczej, mającej wynikać z naruszenia dyspozycji
4 art. 155 § 2 k.k.s, w postaci naruszenia obowiązku wniesienia do sądu przez prokuratora aktu oskarżenia sporządzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego. Powyższe przesądza o zasadności wniesionej kasacji i konieczności uchylenia wydanego przez Sąd Okręgowy w K. wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 423/19 2020-07-02Czy postępowanie karne zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym przez nieuprawniony organ finansowy, mimo późniejszego nadzoru prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym, może być prowadzone, czy też stanowi to bezwzg…
- III KK 262/22 2022-07-12Czy skazanie oskarżonego za czyn, który nie był objęty aktem oskarżenia, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania?
- III KK 58/15 2015-05-13Czy brak w aktach sprawy postanowienia o podjęciu dochodzenia, które zostało wydane, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela?
- V KK 350/21 2021-11-18Czy brak skargi uprawnionego oskarżyciela w zakresie czynów opisanych w punktach 12 i 13 wyroku sądu pierwszej instancji, przy jednoczesnym zastosowaniu instytucji zbiegu przestępstw skarbowych i wymierzeniu jednej kary,…
- V KK 85/17 2017-06-29Czy brak skargi uprawnionego oskarżyciela w postępowaniu z oskarżenia prywatnego, gdy sąd ustali, że naruszone zostało dobro prawne innego podmiotu niż wskazany w akcie oskarżenia, stanowi negatywną przesłankę procesową…
Powołane przepisy
art. 107 § 1 KKart. 414 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 1 pkt. 9 KPKart.17 § 1 pkt 9 KPKart. 155 § 2 KK§ 1§ 1 pkt 9§ 1 pkt. 9§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy