IV KKN 380/96

WyrokIzba Karna2001-04-20

Skład orzekający: Andrzej Deptuła, Bogdan Rychlicki, Dorota Rysińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrażenia doznane przez pokrzywdzonego w wyniku wspólnego działania dwóch sprawców mogą być przypisane każdemu ze sprawców jako skutek ich wspólnej akcji, nawet jeśli nie można precyzyjnie ustalić, który z ciosów spowodował konkretne obrażenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli ustalenia sądów niższych instancji wskazują na wspólne działanie sprawców, a obrażenia pokrzywdzonego są wynikiem tej wspólnej akcji, to nie ma podstaw do różnicowania odpowiedzialności sprawców ani do kwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie przypisania obrażeń. Sąd podkreślił, że w sytuacji wspólnego pobicia, gdzie nie można precyzyjnie określić, który z ciosów spowodował konkretne obrażenie, wszystkie obrażenia mogą być przypisane każdemu ze sprawców jako skutek ich wspólnego działania.
Stan faktyczny
T. S. został skazany za pobicie K. K. wraz z inną osobą, W. D. Obaj sprawcy wspólnie bili i kopali pokrzywdzonego, powodując u niego ogólne potłuczenia, złamanie nosa i inne obrażenia, które naruszyły czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni. Obrońca skazanego kwestionował ustalenia faktyczne, twierdząc, że złamanie nosa nastąpiło przed działaniem T. S. lub nie było jego skutkiem, a także zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych. Sądy niższych instancji utrzymały wyrok skazujący.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wniesioną przez obrońcę skazanego i obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KKN 380/96 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 kwietnia 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie – Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Andrzej Deptuła (spraw.) Sędziowie: SSN Bogdan Rychlicki SSN Dorota Rysińska Protokolant: Wanda Ciszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2001 r. sprawy T. S. skazanego z art. 158 § 1 kk z 1969 r. w zw. z art. 156 § 1 kk z 1969 r. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. IV Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 marca 1996 r., sygn. II K […] I. Oddala kasację. II. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża T. S. 2 U Z A S A D N I E N I E I. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 26 marca 1996 r. sygn. II K […] – T. S. uznany został za winnego tego, że w dniu 25 czerwca 1995 r. w K. działając wspólnie z odpowiadającym w tym samym postępowaniu karnym W. D. pobił K. K. kopiąc go po całym ciele i powodując takim działaniem ogólne potłuczenia ciała, złamanie nosa i rany tłuczone, które to obrażenia, w szczególności złamanie nosa, niegojące się, z przemieszczeniem oraz pourazowe, nawracające krwawienie z nosa naruszyły czynności narządów jego ciała na czas powyżej 7 dni – i za to skazany na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 i przy zastosowaniu art. 54 kk z 1969 r. na 1500 zł grzywny, Sąd Rejonowy orzekł także dwie nawiązki (art. 59a pkt 1 i 2 kk z 1969 r.). Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę art. 156 § 1 kk z 1969 r. przez jego zastosowanie. Zdaniem obrońcy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu oskarżonego winna wyrażać się przez przyjęcie za podstawę „jedynie” art. 158 § 1 kk z 1969 r., co z kolei otwierało możliwość warunkowego umorzenia postępowania. Sąd Wojewódzki w K. uznał apelację obrońcy za niezasadną i wyrokiem z dnia 5 lipca 1996 r. sygn. IV Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. II. Kasację wniósł obrońca T. S. wysuwając następujące zarzuty, mianowicie zarzucił obrazę: a) art. 176 § 1 kpk poprzez ustalenie bez udziału biegłego z zakresu medycyny, że pokrzywdzony K. K. nie mógł doznać złamania nosa na skutek ataku ze strony osk. W. D.; b) art. 3 § 3 przez ustalenie, że pokrzywdzony K. K. doznał złamania nosa w drugiej fazie zajścia, gdy był bity przez obu oskarżonych; W. D. i T. S., aczkolwiek fakt ten budzi wątpliwości i dlatego nie powinno się go rozstrzygnąć na niekorzyść osk. T. S.; c) art. 406 § 2 kpk przez niedostateczne wykazanie, dlaczego zarzuty podane w apelacji przez obrońcę osk. T. S. są nieuzasadnione. W oparciu o tak sformułowane zarzuty obrońca domagał się w kasacji „zmiany wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. i utrzymanego nim w mocy wyroku 3 Sądu Rejonowego ... przez zakwalifikowanie czynu osk. T. S. z art. 158 § 1 kk i warunkowe umorzenie postępowania na podstawie art. 27 § 1 kk”. III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja w najmniejszym stopniu nie kwalifikowała się do uwzględnienia, opierała się bowiem na wadliwej argumentacji, całkowicie błędnie sformułowała wniosek końcowy o ile domagała się orzeczenia zmieniającego zaskarżony wyrok i wyrok sądu pierwszej instancji z orzeczeniem o warunkowym umorzeniu postępowania. Powtarzając takie żądanie na rozprawie kasacyjnej obrońca najwyraźniej nie dostrzegł uregulowania zawartego w art. 537 kpk wyznaczającego w sposób właściwy dla postępowania kasacyjnego rodzaje orzeczeń jakie mogą zapadać w tym postępowaniu. Niezasadność kasacji wiąże się jednak przede wszystkim z podjętą przez skarżącego próbą kreowania własnego stanu faktycznego różniącego się od ustaleń przyjętych przez sądy, przy braku wykazania, iż ustalenia te poczynione zostały w sposób dowolny, a więc wbrew dowodom zebranym w sprawie. Nic bowiem nie przemawia za stanowiskiem wyrażonym w kasacji, iż wydarzenie będące przedmiotem osądu należy „podzielić” na dwie fazy oraz że dopiero druga faza, z udziałem T. S. przybrała postać pobicia K. K., z czym jednak nie wiązał się skutek w postaci złamania nosa pokrzywdzonemu, bowiem skutek ten był następstwem wcześniejszego indywidualnego działania W. D.. Sąd Wojewódzki w K., odrzucając stanowisko obrońcy, trafnie stwierdził, że ustalenia sądu pierwszej instancji wiążące urazy doznane przez K. K. ze wspólną akcją obu oskarżonych mają pełne potwierdzenie w materiale dowodowym. To właśnie wspólna akcja obu oskarżonych i ciosy jakie obaj oni zadali pokrzywdzonemu powalił go na ziemię, dalsza zaś agresja oskarżonych mająca postać bicia i kopania K. K. potęgowała zagrożenie co najmniej dla zdrowia pokrzywdzonego. Nic zatem nie sprzeciwia się przyjęciu, że właśnie te ciosy i kopanie leżącego pokrzywdzonego spowodowały urazy, nie wyłączając złamania nosa, stwierdzone następnie u K. K.. Ustalenie tego faktu nie wiązało się w żadnej mierze z koniecznością sięgania do opinii biegłego i opinia taka była po prostu zbędna. Równe zaangażowanie się obu sprawców w pobicie pokrzywdzonego, bez możliwego stopniowania agresji każdego z nich, wystarczająco silnie przemawia 4 za równą ich odpowiedzialnością. Różnicowanie odpowiedzialności jest w tej sytuacji niczym nieuzasadnione, a do tego sprowadzają się wywody przedstawione w kasacji. Tak więc gdyby nawet poprzestać na kwalifikowaniu czynu oskarżonego T. S. z art. 158 § 1 kk z 1969 r., choć bliższa poprawności jest ocena czynu tego oskarżonego oparta na współsprawstwie odnoszącym się do wszystkich skutków pobicia, nie można byłoby czynić sądom zarzutu naruszenia art. 27 kk z 1969 r. który jedynie dopuszcza, a nie obliguje do warunkowego umorzenia postępowania. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. aw Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność: Kierownik Sekretariatu Wydziału Izby Karnej S.N. f/ak

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 158 § 1 kkart. 156 § 1 kkart. 158 § 1art. 156 § 1art. 54 kkart. 59a pkt 1art. 176 § 1 kpkart. 3 § 3art. 406 § 2 kpkart. 27 § 1 kkart. 537 kpkart. 27 kk

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy