IV KKN 543/97

WyrokIzba Karna2001-12-17

Skład orzekający: Przemysław Kalinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie w pierwszej instancji toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego, na podstawie przepisów właściwych dla postępowania uproszczonego (art. 429 dkpk), podczas gdy postępowanie w pierwszej instancji toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, a konkretnie nienależytą obsadę sądu. Uchybienie to jest bezwzględną podstawą uchylenia orzeczenia na mocy art. 439 § 1 pkt 2 kpk (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, odpowiadającym art. 388 pkt 2 kpk z 1969 r.), niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów czy wpływu na treść orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za zmuszanie żony do zaniechania korzystania z pomieszczeń i telefonu przy użyciu przemocy i groźby. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok w mocy. Kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego wniósł obrońca, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa procesowego dotyczące składu sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KKN 543/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SN Przemysław Kalinowski Sędziowie: SN Józef Skwierawski Jerzy Steckiewicz – spr. Protokolant: Wanda Ciszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Krzysztofa Parchimowicza po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2001 r. sprawy Z. G. skazanego z art. 167 § 1 dkk z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 13 marca 1997 r., sygn. IV Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 grudnia 1996 r., sygn. II K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 grudnia 1996 r., sygn. II K […] S. G. uznany został za winnego tego, że: „w okresie od lipca 1995 r. do sierpnia 1996 r. w K., przemocą polegającą na zamknięciu i nieudostępnieniu kluczy oraz grożąc pobiciem, zmuszał swoją żonę B. G. do zaniechania korzystania z ogrodu, szopy, garażu, suteren oraz telefonu” tj. popełnienia występku określonego w art. 167 § 1 d.kk za co orzekł karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata oraz grzywnę w kwocie 200 złotych. Na mocy zarządzenia prezesa Sądu, wydanego na podstawie art. 19 § 1 dkk rozpoznanie sprawy nastąpiło w składzie jednego sędziego. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zarzucając obrazę art. 372 § 1 pkt 1 dkpk „poprzez sporządzenie uzasadnienia nie odpowiadającego warunkom powołanego przepisu” i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść, a polegającym na ustaleniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, postulował uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 13 marca 1997 r. sygn. IV Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Zarządzeniem prezesa sądu wojewódzkiego, powołującego się na treść art. 429 § 1 dkpk rozpoznanie sprawy nastąpiło w składzie jednego sędziego. Kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 13 marca 1997 r. wniósł obrońca skazanego. 3 Zarzucił rażące naruszenie prawa, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie: - art. 4 § 1 dkpk poprzez oparcie rozstrzygnięcia z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, - „odpowiednich przepisów prawa cywilnego w zakresie uprawnień właściciela rzeczy”, - art. 167 § 1 dkk poprzez uznanie, że czyn oskarżonego wyczerpywał znamiona tego przestępstwa, - art. 372 § 1 pkt 1 dkk „poprzez uznanie uzasadnienia wyroku sądu I instancji za wystarczające i uzasadnienie swego stanowiska w tym zakresie jednym zdaniem”. Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o uwzględnienie kasacji i uniewinnienie oskarżonego. Prokurator w odpowiedzi na kasację podniósł, że sąd odwoławczy „był nienależycie obsadzony”, bowiem pomimo że postępowanie przed sądem pierwszej instancji toczyło się w trybie zwyczajnym, to skład sądu w postępowaniu odwoławczym ustalony został w oparciu o przepisy postępowania uproszczonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Niewątpliwie, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy sąd odwoławczy dopuścił się obrazy prawa procesowego, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 in principio kpk (w chwili orzekania przez ten sąd art. 388 pkt kpk z 1969 r.). Uchybienie tego rodzaju – nienależyta obsada sądu – stanowi jedną z bezwzględnych podstaw uchylenia orzeczenia, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz jego wpływu na treść orzeczenia. 4 Sprawa niniejsza w pierwszej instancji, co jest oczywiste (k. 49), została rozpoznana w postępowaniu zwyczajnym, chociaż – na skutek zarządzenia prezesa sądu rejonowego – w składzie jednoosobowym. Po wniesieniu apelacji, sąd odwoławczy winien orzekać w składzie określonym przez art. 20 § 1 dkpk; tymczasem skład sądu wyznaczony został zarządzeniem prezesa Sądu Wojewódzkiego w K. na podstawie art. 429 dkpk (k. 87), a więc właściwym dla postępowania uproszczonego. Było to niedopuszczalne, bowiem „przewidziane w art. 429 zd. trzecie kpk uprawnienie prezesa sądu wojewódzkiego do zarządzenia rozpoznania w postępowaniu odwoławczym sprawy w składzie jednego sędziego ma zastosowanie do spraw rozpoznawanych w pierwszej instancji w takim składzie, lecz tylko w postępowaniu uproszczonym, a nie w postępowaniu zwyczajnym” (vide uchwała SN z dnia 17 kwietnia 1997 r. I KZP 6/97 OSNKW 1997, z. 5-6, poz. 43). Wobec powyższego, bez merytorycznej oceny kasacji, zaskarżony nią wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Przewodniczący: SSN (Przemysław Kalinowski) Sędziowie: SSN (Józef Skwierawski) SSN (Jerzy Steckiewicz) aw f/ak

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 167 § 1art. 19 § 1art. 372 § 1 pkt 1art. 429 § 1art. 4 § 1art. 439 § 1 pkt 2art. 388art. 20 § 1art. 429§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy