IV KKN 60/97
WyrokIzba Karna2001-02-20
Skład orzekający: Stanisław Zabłocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 3, 4 i 182 k.p.k., może stanowić podstawę kasacji, jeśli w rzeczywistości dotyczy błędnych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego były w istocie próbą podważenia ustaleń faktycznych. Podkreślono, że błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nawet jeśli skarżący instrumentalnie nazwie wadliwość polegającą na błędnych ustaleniach faktycznych jako 'rażące naruszenie prawa', nie uprawnia to sądu kasacyjnego do badania zasadności tych ustaleń.Stan faktyczny
Z. M. został skazany za spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości, nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu i spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 3, 4 i 182 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu, oddalając kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
1 Sygn. akt : IV KKN 60/97 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 lutego 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie, Izba Karna, na posiedzeniu w składzie następującym : Przewodniczący : SSN Stanisław Zabłocki (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2001 r. sprawy Z. M., skazanego z art. 145 § 1 i 3 k.k. z 1969 r. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 25 września 1996 r., sygn. IX Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 stycznia 1996 r., sygn. II K […] p o s t a n o w i ł działając na podstawie art. 535 § 2 zdanie 1 k.p.k. oraz art. 626 § 1 i art. 636 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k. 1/ oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego Z. M.
2 U z a s a d n i e n i e W skardze kasacyjnej sformułowany został zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, a to art. 3, art. 4 i art. 182 k.p.k. Tak sformułowane zarzuty kasacji są bezzasadne w stopniu oczywistym, z przyczyn, o których mowa jest w pisemnej odpowiedzi na kasację, która to odpowiedź złożona została do akt sprawy przez Prokuratora Wojewódzkiego w K.. Wychodząc poza ramy tej odpowiedzi stwierdzić nadto należy (nawiązując do zarzutu rzekomego naruszenia przez sądy przepisu art. 182 k.p.k. z 1969 r.), iż do stwierdzenia zawinienia Z. M. w ramach czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia nie są nawet potrzebne wiadomości specjalne, albowiem bezspornym pozostają dwa fakty : po pierwsze to, iż Z. M., wykonując manewr skrętu w lewo, w drogę podporządkowaną, nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu W. T., prowadzącemu samochód marki „M.”, po drugie zaś to, iż oskarżony w chwili zdarzenia znajdował się w stanie nietrzeźwości. Wyliczenia wynikające z opinii biegłych do spraw ruchu drogowego prowadzić mogły natomiast do ustalenia, iż niezachowanie przez W. T. ograniczenia prędkości spowodowało brak możliwości zatrzymania jego samochodu przed ciągnikiem prowadzonym przez Z. M., który tarasował skrzyżowanie, a więc skutecznego przeciwdziałania stanowi zagrożenia spowodowanemu przez oskarżonego. Takie właśnie przyczynienie się przez pokrzywdzonego do wypadku sądy wyrokujące w niniejszej sprawie ustaliły, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej. Rzecz jasna, że do ustalenia takiego mogło dojść jedynie w części motywacyjnej wyroków, albowiem przy uwzględnieniu zasady skargowości sady mogły orzekać jedynie w przedmiocie zawinienia Z. M.. Dla wykazania jak nielogiczne i dowolne są wywody autora skargi kasacyjnej wystarczy wskazanie, że próbując wykazać zawinienie współużytkownika drogi, t.j. kierowcy „M.” W. T., powołuje się on na to, iż – według zeznań św. J. –
3 mógł on zauważyć ciągnik z odległości 100 metrów, a zatem miał wiele czasu na przeciwdziałanie kolizji. Obrońca nie dostrzega jednak tego, że jest to argument obosieczny i działający przeciwko jego klientowi, albowiem co najmniej z takiej samej odległości mógł zatem zauważyć „M.” kierowca ciągnika (pole obserwacyjne kierowcy ciągnika, w którym to pojeździe kabina kierowcy umieszczona jest wyżej od kabiny kierowcy w samochodzie osobowym, jest zresztą korzystniejsze). Nota bene odległość, z jakiej mogli dostrzec swe pojazdy obaj kierowcy, została znacznie precyzyjniej ustalona w oparciu o w tym akurat punkcie bardzo zbliżone opinie obu biegłych (86 – 89,5 metra). Całkowicie prawidłowe jest w tej sytuacji decydujące ustalenie, poczynione przez sądy, iż „...Z. M. przy prowadzeniu należytej obserwacji drogi głównej mógł i powinien zauważyć jadący z przeciwka samochód i ustąpić mu pierwszeństwa przejazdu. Ponieważ tego nie uczynił, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym opisane w zarzucie aktu oskarżenia”. Na koniec podkreślić należy, iż sam zarzut kasacyjny skonstruowany został w sposób instrumentalny, na użytek postępowania kasacyjnego, skoro w skardze apelacyjnej ten sam obrońca podnosząc te same okoliczności, postawił jeden jedyny zarzut, nawiązujący do treści art. 387 pkt 3 k.p.k z 1969 r., t.j. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. W skardze kasacyjnej zarzut ten, zapewne z uwagi na świadomość obrońcy, iż zgodnie z art. 463a § 1 k.p.k. z 1969 r. niedopuszczalne jest w postępowaniu kasacyjnym formułowanie zarzutu błędnych ustaleń faktycznych, „przerodził się” w zarzut rzekomego naruszenia przepisów prawa. W tym kontekście wypada przypomnieć, iż - zgodnie z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego i konsekwentnymi poglądami doktryny – skoro błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji, to jest całkiem oczywiste, że nietrafne lub instrumentalne nazwanie przez skarżącego wadliwości polegającej na przyjęciu za podstawę wyroku błędnych ustaleń faktycznych „rażącym naruszeniem prawa”, nie może prowadzić do ignorowania ustawowej regulacji podstaw kasacji. Nie może ono zatem ani
4 zobowiązywać, ani też uprawniać instancji kasacyjnej do badania – pod pozorem rozpoznawania „zarzutu naruszenia prawa” – zasadności ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1996 r., V KKN 116/96, OSNKW 1997, z. 3-4, poz. 34). Zarzut rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych, który to błąd miałby zostać popełniony przez sąd I-ej instancji, został zresztą w należyty sposób zdyskwalifikowany w pisemnych motywach wyroku sądu odwoławczego, t.j. Sądu Wojewódzkiego w K.. Z wszystkich opisanych przyczyn kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, a w konsekwencji obciążyć skazanego Z. M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. aw
Powiązane orzeczenia
- II KK 277/15 2015-10-29Czy rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na niedopuszczalnie lakonicznym uzasadnieniu przez sąd odwoławczy, może stanowić podstawę kasacji, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne?
- II KK 73/15 2015-04-28Czy zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, który w istocie stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji, może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- V KK 1/13 2013-03-27Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, polegający na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i kwestionowaniu ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji w postępowaniu k…
- V KK 217/19 2019-05-17Czy zarzuty kasacji dotyczące błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia ogólnych zasad postępowania karnego, które nie mieszczą się w katalogu uchybień bezwzględnie powodujących nieważność orzeczenia (art. 439 k.p.k.),…
- V KK 653/19 2020-12-29Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, nawet jeśli sformułowany jako rażąca obraza prawa, może stanowić podstawę kasacji?
Powołane przepisy
art. 145 § 1art. 535 § 2art. 626 § 1art. 636 § 1art. 518 KPKart. 3art. 4art. 182 KPKart. 387 pkt 3 KPkart. 463a § 1 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy