IV KKN 686/98

WyrokIzba Karna2002-04-08

Skład orzekający: Dorota Rysińska, Józef Musioł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na naruszeniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez księgowanie kosztów spółki z o.o. w podatkowej księdze przychodów i rozchodów firmy jednoosobowej, skutkujący uszczupleniem Skarbu Państwa w kwocie niższej niż 5.000 zł, stanowi przestępstwo skarbowe z art. 94 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, czy też wykroczenie z art. 94 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, w świetle zmian wprowadzonych ustawą z dnia 12 lipca 1995 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty kasacji dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 94 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i art. 26 Kodeksu karnego z 1969 r., są niezasadne. Sąd podkreślił, że próba kwestionowania ustaleń faktycznych poprzez powołanie się na rażącą obrazę przepisów prawa stanowi próbę obejścia zakazu kwestionowania tych ustaleń w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko wyrażone w uchwale I KZP 4/96, zgodnie z którym zmiany wprowadzone ustawą z dnia 12 lipca 1995 r. nie obejmują ustawy karnej skarbowej, a pojęcia „przestępstwa i wykroczenia” nie dotyczą przestępstw i wykroczeń skarbowych. W konsekwencji, czyn skazanego stanowił przestępstwo skarbowe, a nie wykroczenie.
Stan faktyczny
Oskarżony A. G. został uznany za winnego naruszenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez księgowanie kosztów spółki z o.o. „K.” w podatkowej księdze przychodów i rozchodów firmy „H.”, co skutkowało uszczupleniem Skarbu Państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę 932 zł 80 gr. Sąd Rejonowy w C. wymierzył mu karę grzywny. Sąd Wojewódzki w B. utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, podnosząc m.in. zarzut, że czyn ten stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo skarbowe, ze względu na niską kwotę uszczuplenia i zmiany prawne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego i obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KKN 686/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 8 kwietnia 2002 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Józef Musioł SA del. do SN Krystyna Mielczarek (spraw.) Protokolant Wanda Ciszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry w sprawie A. G. skazanego z art. 94 § 2 uks po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2002 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 22 stycznia 1998 r., sygn. akt III Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 25 kwietnia 1997 r., sygn. akt II K […] 1. oddala kasację; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 25 kwietnia 1997 r. uznał A. G. za winnego tego, że: w okresie od dnia 25 lutego 1995 r. do dnia 31 maja 1995 r. w C., naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 932 zł 80 gr przez podanie danych niezgodnych z rzeczywistością polegających na tym, że prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, w której księgował oprócz kosztów firmy „H.” również przychody i koszty Spółki z o.o. „K.”, nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu firmy „H.”, a dotyczące rejestracji i kosztów związanych z uruchomieniem spółki z o.o. „K.” oraz kosztów związanych z opłatą usług adwokackich, naruszając tym przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 99, poz. 416) i za to na podstawie art. 94 § 2 uks wymierzył oskarżonemu karę grzywny w kwocie 600 zł z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 20 dni zastępczej kary pozbawienia wolności. Wyrok ten został poddany kontroli instancyjnej na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora oraz obrońcę. Prokurator w wywiedzionej apelacji podniósł zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary. Natomiast obrońca oparł wniesiony środek odwoławczy na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych „które stoją w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem” oraz obrazy prawa materialnego – art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 94 § 1 uks „poprzez błędną ich interpretację”. Sąd Wojewódzki w B., wyrokiem z dnia 22 stycznia 1998 r., sygn. III1 Ka […] nie uwzględnił wniesionych apelacji i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. 3 Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego, który podniósł zarzuty: 1. rażącej obrazy art. 94 § 2 uks przez przyjęcie, że skazanemu można przypisać popełnienie przestępstwa skarbowego, „podczas gdy przy uszczupleniu w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 932 zł 80 gr, zgodnie z obowiązującymi w chwili orzekania przepisami, dopuścił się on wykroczenia przewidzianego w art. 94 § 3 uks”, 2. rażącej obrazy art. 388 pkt 4 kpk „z tej przyczyny, że w niniejszej sprawie zachodziła okoliczność wyłączająca postępowanie, wymieniona w art. 11 pkt 6 kpk” w postaci przedawnienia, 3. obrazy art. 94 § 2 uks „o ile sądy orzekające przyjęły, że skazany uszczuplił Skarb Państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych, podczas gdy w rzeczywistości takiego uszczuplenia nie było”, 4. obrazy art. 26 kk w zw. z art. 11 pkt 1 i 2 kpk w zw. z art. 2 uks „o ile sąd uznał, że czyn, którego dopuścił się skazany jest taki, że jego społeczne niebezpieczeństwo nie jest znikome”. Opierając się na tak skonstruowanych zarzutach obrońca wniósł o „uwzględnienie kasacji” i uniewinnienie skazanego od zarzutu popełnienia przypisanego mu czynu albo o umorzenie postępowania na podstawie art. 11 pkt 6 kpk w zw. z art. 2 uks z powodu ustania karalności wykroczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego nie jest zasadna. Przede wszystkim jako niezasadne w stopniu oczywistym należało ocenić zarzuty opisane w punktach 3 i 4, powołujące się na obrazę art. 94 § 2 uks i art. 26 kk z 1969 r., a więc obrazę przepisów prawa materialnego. Zarzuty te są pozornie poprawne, bowiem w istocie rzeczy obrońca podnosząc je kwestionuje te ustalenia faktyczne, które odnoszą się do sprawstwa skazanego oraz stopnia społecznej szkodliwości (społecznego niebezpieczeństwa wg kk z 1969 r.) przypisanego mu czynu. Nazwanie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych rażącą obrazą przepisów 4 prawa stanowi oczywistą próbę ominięcia zakazu kwestionowania tych ustaleń w drodze nadzwyczajnego środka zaskarżenia wobec czego kasacja w tej części jest oczywiście bezzasadna. Również i pozostałe podniesione w kasacji zarzuty nie są zasadne. Argumentując zarzut z punktu I obrońca powołał się na fakt, że sąd I instancji orzekał w czasie obowiązywania art. 94 § 3 uks w brzmieniu ustalonym przez art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym (Dz. U. Nr 95, poz. 475). Wobec tego, stosownie do treści tego przepisu, czyn skazanego stanowił wykroczenie, bowiem kwota uszczuplonego przez niego podatku nie przekraczała 5.000 zł. Pogląd ten jest błędny. Wprawdzie istotnie z mocy cytowanego przepisu wartości kwotowe mienia, towaru lub wyrządzonej szkody ustalono w dziesięciokrotnej dotychczasowej wysokości, ale przepisy tej ustawy nie odnosiły się do ustawy karnej skarbowej. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela bowiem stanowisko zajęte w uchwale z dnia 25 kwietnia 1996 r., sygn. I KZP 4/96 (OSNKW 1996, z. 5-6, poz. 25) w myśl którego użyte w art. 3 ust. 1 in fine ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. sformułowanie „w innych ustawach” nie obejmuje ustawy karnej skarbowej, a pojęcia „przestępstwa i wykroczenia”, o których mowa w art. 3 ust. 2 nie dotyczą przestępstw i wykroczeń skarbowych. Wobec tego przypisany skazanemu czyn stanowił przestępstwo nie zaś wykroczenie i zaskarżony wyrok nie naruszył w żaden sposób art. 94 § 2 uks. W takiej zaś sytuacji niezasadny jest również zarzut obrazy art. 388 pkt 4 kpk z 1969 r. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej. Przewodniczący: SSN (Dorota Rysińska) Sędziowie: SN (Józef Musioł) SA del. do SN (Krystyna Mielczarek) aw f/es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 94 § 2art. 22 ust. 1art. 94 § 1art. 94 § 3art. 388 pkt 4 kpkart. 11 pkt 6 kpkart. 26 kkart. 11 pkt 1art. 2art. 3 ust. 2art. 3 ust. 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy