IV KO 111/22

Izba Karna2022-11-28

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony jest bratem sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia sytuacji, w której sąd właściwy miejscowo rozpoznaje środek odwoławczy, gdy orzekający w nim sędzia jest siostrą skarżącego pokrzywdzonego. Taka sytuacja, nawet jeśli nie wpływa na zdolność sądu do obiektywnego procedowania, może budzić wątpliwości społeczne co do postrzegania działalności orzeczniczej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była okoliczność, że pokrzywdzony w sprawie jest bratem sędzi A. M., która orzeka w tym sądzie. Wniosek uzasadniono obawą o społeczny odbiór działalności orzeczniczej sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek zawarty w postanowieniu Sądu Rejonowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Wadowicach.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 111/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego B. M. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2022 r., wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 19 września 2022 r., sygn. akt IX Kp 416/22, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: wniosek uwzględnić i przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Wadowicach. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bielsku – Białej wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał, że w sprawie, w której rozpoznaniu będzie podlegało zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego B. M. na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do założenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia o czyny z art. 191 § 1 o 190a § 1 k.k., wystąpiły szczególne okoliczności. Pokrzywdzony jest bowiem bratem orzekającej od wielu lat w sądzie właściwym sędzi A. M. Okoliczność ta wywołuje obawę o społeczny odbiór działalności orzeczniczej Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej w niniejszej sprawie. 2 Tego rodzaju zastrzeżenia zgłaszane były pisemnie przez osobę podejrzewaną (k. 18,19). W sprawie dotyczącej tych samych stron postępowania Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r., IV KO 77/22, przychylił się nadto do wniosku, wskazując że choć brak jest podstaw do kwestionowania zdolności sądu właściwego do obiektywnego procedowania, to jednak zachodzi wysokie prawdopodobieństwo pojawienia się, nie tylko u osób zainteresowanych lecz szerzej w opinii publicznej, tego rodzaju wątpliwości w sytuacji pozostawienia sprawy w kognicji tego sądu, co nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Powyższa inicjatywa zasługiwała na uwzględnienie. Zaprezentowane przez Sąd Rejonowy w Bielsku – Białej okoliczności uzasadniały zastosowanie określonego w art. 37 k.p.k. odstępstwa od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Kierując się przesłanką w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości, uznać należało - analogicznie jak uczynił to Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 77/22 - za niepożądaną sytuację rozpoznania środka odwoławczego przez sąd, w którym służbę orzeczniczą sprawuje sędzia, będąca siostrą skarżącego pokrzywdzonego. Tego rodzaju niezręcznych sytuacji, mogących implikować, choćby nawet nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, przez dbałość o właściwe postrzeganie działalności orzeczniczej sądu, należy unikać - poprzez wykorzystanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Mając na uwadze podniesione argumenty celowe było przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Wadowicach. ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 191 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy