IV KO 112/22
Izba Karna2022-10-28
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzony będący jednocześnie wiceprezesem sądu, wnosi zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań pokrzywdzonego, który jest wiceprezesem sądu miejscowo właściwego do rozpoznania zażalenia, wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Celem jest zapewnienie postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności sędziów i zagwarantowanie opinii publicznej o obiektywnym działaniu sądów.Stan faktyczny
Prokurator umorzył dochodzenie w sprawie o czyn z art. 288 § 1 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzony T. K. złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w Olsztynie, właściwy do rozpoznania zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że pokrzywdzony jest wiceprezesem tego sądu, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 112/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia T. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Północ, z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II Kp 1182/22, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu. UZASADNIENIE W dniu 2 lutego 2022 r. prokurator Prokuratury Rejonowej Olsztyn – Północ w Olsztynie zatwierdził wydane przez Policję postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie sygn. akt […] w sprawie o czyn z art. 288 § 1 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł pokrzywdzony T. K.. Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r., II Kp 1182/22, Sąd Rejonowy w Olsztynie, właściwy do rozpoznania ww. zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozstrzygnięcia innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że autor zażalenia – pokrzywdzony T. K. – jest wiceprezesem
2 Sądu Rejowego w Olsztynie. Powyższa okoliczność sprawia, że rozpoznanie ww. zażalenia przez Sąd Rejonowy w Olsztynie mogłoby wywołać poważne wątpliwości co do bezstronności sędziów tegoż sądu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osoby, która występowała we wskazanym wyżej postępowaniu przygotowawczym w charakterze pokrzywdzonego i jest autorem zażalenia na postanowienie o umorzeniu tegoż postępowania, z sądem miejscowo właściwym, wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości – przedmiotowy środek zaskarżenia rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [as]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 39/13 2013-06-14Czy w sytuacji, gdy Prezes Sądu Rejonowego wnosi zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, a sprawa dotyczy czynu popełnionego w tym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi ró…
- III KO 34/24 2024-03-18Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym czynem zarzucanym podejrzanemu jest sędzia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania zażalenia, a także w związku z potencjalnym złożeniem kolejnych wniosków o wyłączenie sędziów, zachodz…
- I KO 71/25 2025-08-22Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego miejscowo, a zawiadomienie o przestępstwie złożył Prezes tego sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze wzg…
- II KO 1/21 2021-02-24Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczą czynów zabronionych popełnionych przez Prezesa, Wiceprezesa oraz sędziów sądu właściwego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga…
- II KO 47/22 2022-07-06Czy w sytuacji, gdy zarzut popełnienia czynu dotyczy Prezesa Sądu Okręgowego, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia dochodzenia w tej sprawie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądo…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 288 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 37 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy