IV KO 112/22

Izba Karna2022-10-28

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzony będący jednocześnie wiceprezesem sądu, wnosi zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań pokrzywdzonego, który jest wiceprezesem sądu miejscowo właściwego do rozpoznania zażalenia, wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Celem jest zapewnienie postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności sędziów i zagwarantowanie opinii publicznej o obiektywnym działaniu sądów.
Stan faktyczny
Prokurator umorzył dochodzenie w sprawie o czyn z art. 288 § 1 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzony T. K. złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w Olsztynie, właściwy do rozpoznania zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że pokrzywdzony jest wiceprezesem tego sądu, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 112/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia T. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Północ, z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II Kp 1182/22, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu. UZASADNIENIE W dniu 2 lutego 2022 r. prokurator Prokuratury Rejonowej Olsztyn – Północ w Olsztynie zatwierdził wydane przez Policję postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie sygn. akt […] w sprawie o czyn z art. 288 § 1 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł pokrzywdzony T. K.. Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r., II Kp 1182/22, Sąd Rejonowy w Olsztynie, właściwy do rozpoznania ww. zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozstrzygnięcia innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że autor zażalenia – pokrzywdzony T. K. – jest wiceprezesem 2 Sądu Rejowego w Olsztynie. Powyższa okoliczność sprawia, że rozpoznanie ww. zażalenia przez Sąd Rejonowy w Olsztynie mogłoby wywołać poważne wątpliwości co do bezstronności sędziów tegoż sądu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osoby, która występowała we wskazanym wyżej postępowaniu przygotowawczym w charakterze pokrzywdzonego i jest autorem zażalenia na postanowienie o umorzeniu tegoż postępowania, z sądem miejscowo właściwym, wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości – przedmiotowy środek zaskarżenia rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 288 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 37 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy