III KO 34/24
Izba Karna2024-03-18
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym czynem zarzucanym podejrzanemu jest sędzia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania zażalenia, a także w związku z potencjalnym złożeniem kolejnych wniosków o wyłączenie sędziów, zachodzi konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy pokrzywdzonym czynem zarzucanym podejrzanemu jest sędzia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania zażalenia, a także w związku z możliwością składania kolejnych wniosków o wyłączenie sędziów, zachodzi konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, które obejmuje zarówno zapewnienie obiektywizmu, jak i sprawność postępowania.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażaleń na postanowienie o poddaniu podejrzanego obserwacji sądowo-psychiatrycznej. Powodem wniosku było to, że jeden z zarzucanych podejrzanemu czynów miał być popełniony na szkodę sędzi Sądu Okręgowego w Krakowie, który miałby rozpoznawać sprawę. Dodatkowo, w sprawie były już składane wnioski o wyłączenie sędziów, a sąd wnioskujący obawiał się dalszego przedłużania postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 34/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie Ł. K. podejrzanego o czyny z art. 190 § 1 k.k. i art. 232 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 marca 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie zawartego w postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt IV Kz 273/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt IV Kz 273/24, Sąd Okręgowego w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania – w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu zażaleń Ł.K. oraz jego obrońcy na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II Kp 193/24/S, w przedmiocie poddania podejrzanego obserwacji sądowo-psychiatrycznej. W uzasadnieniu postanowienia zawierającego wniosek wskazano, że jeden z czynów zarzuconych podejrzanemu, kwalifikowany z art. 190 § 1 k.k. i
III KO 34/24 2 art. 232 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., miał być popełniony na szkodę sędzi X.Y., pełniącej funkcję Przewodniczącej […] Wydziału Odwoławczego Sądu Okręgowego w Krakowie, a więc tego, w którym wniesione zażalenia miałyby zostać rozpoznane. Co więcej, w sprawie tej był już – jak to stwierdził Sąd odwoławczy – skutecznie złożony wniosek o wyłączenie (sędziego X.Y.2.), a składane są kolejne m.in. sędziego X.Y.1 w Wydziału […] Sądu Okręgowego w Krakowie. Jak to wywiedziono w dalszej części uzasadnienia, oczekiwanie, aż wszyscy sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie w liczbie około 140 wypowiedzą się, czy zachodzą wobec nich przesłanki do wyłączenia, sprzeciwia się dobru wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu wnioskującego o przekazanie, wskazane wyżej uwarunkowania podmiotowe mogą w subiektywnym społecznym odczuciu wywołać wątpliwości co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przed nim zawisłej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w Krakowie zasługiwała na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w układzie, w którym pokrzywdzonym czynem, o popełnienie którego jest podejrzany Ł. K., jest sędzia sądu właściwego miejscowo i to pionu karnego, a nadto osoba funkcyjna, to niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia procesu, a także przekonania Sądu Najwyższego, że Sąd Okręgowy zachowałby w toku postępowania zażaleniowego pełny obiektywizm, nie jest możliwe uniknięcie – po stronie opinii publicznej – wprawdzie niewątpliwie nieuprawnionych, lecz realnie ze wszech miar możliwych ocen co do braku bezstronności orzekającego sądu oraz kierowaniu się przy wydawaniu rozstrzygnięcia innymi, niż merytorycznymi i wynikającymi ze zgromadzonych dowodów, powodami. Zasadnie też sąd wnioskujący wskazał, że jednym z wyznaczników dobra wymiaru sprawiedliwości o jakim mowa w art. 37 k.p.k. jest sprawność postępowania, która w tym wypadku, przy oczekiwaniu na składanie kolejnych wniosków o wyłączenie przez innych sędziów tego sądu, mogłaby skutkować przedłużaniem tego postępowania zwłaszcza w tak istotnej kwestii jaką jest poddanie podejrzanego obserwacji sądowo – psychiatrycznej orzeczonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.
III KO 34/24 3 Dla uniknięcia wszelkich sugestii co do bezstronności sądu, który ma rozpoznać zażalenia podejrzanego i jego obrońcy, a jednocześnie zapewnienia sprawności postępowania odwoławczego, przekazanie sprawy w oparciu o przepis art. 37 k.p.k., z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, jawi się w tym wypadku jako konieczność. Uwzględniając przy tym względy logistyczne sprawę przekazano do Sądu Okręgowego w Sosnowcu położonego w relatywnie bliskiej odległości od siedziby sądu właściwego miejscowo. [PGW] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 4/24 2024-02-22Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia pełniący funkcję przewodniczącej wydziału karnego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- IV KO 134/19 2019-11-14Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą działań sędziów sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- I KO 71/25 2025-08-22Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego miejscowo, a zawiadomienie o przestępstwie złożył Prezes tego sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze wzg…
- IV KO 44/19 2019-06-05Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia wizytujący sąd miejscowo właściwy i rozpatrujący środki odwoławcze od jego orzeczeń, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze w…
- III KO 82/23 2023-07-26Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu miejscowo właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości…
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 232 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 37 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy