IV KO 122/26

PostanowienieIzba Karna2026-10-14

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów sądu wyższej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że inicjatywa sądu pierwszej instancji nie wykazała wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania art. 37 k.p.k. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy wyłącznie kontroli prawidłowości orzeczenia organu procesowego w sferze przedmiotowej, a nie rozstrzygania o odpowiedzialności karnej konkretnych osób. Sam fakt, że sprawa dotyczy sędziów sądu wyższej instancji, nie przesądza o braku warunków do obiektywnego rozpoznania zażalenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Białymstoku wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczyła ona zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego w Białymstoku. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy ze względu na to, że dotyczy ona sędziów sądu wyższej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 122/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie dot. zażalenia B.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Białystok – Południe w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2026 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 14 października 2026 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 16 września 2026 r., sygn. akt III Kp 2404/26, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Białymstoku przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem B.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Białystok – Południe w Białymstoku z 20 sierpnia 2026 r. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w IV KO 122/26 2 sprawie […] o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez sędziów Sądu Okręgowego w Białymstoku. W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym, w tym prezesa i wice prezesa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Białymstoku nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanął zasadniczy powód, że procedowanie Sądu w sprawie zażalenia B.S. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnych osób. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób. To, że sprawa dotyczy niektórych sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Białymstoku sprawującym w stosunku do Sądu występującego rolę instancyjną oraz nadzór służbowy nad jego działalnością, nie przesądzało jeszcze o tym, aby sam fakt podporządkowania instancyjnego blokował właściwy miejscowo Sąd w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w stosunku do sędziów (w tym prezesa i wice prezesa), przeciwko którym nie toczy się wszak ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Z tych powodów obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. IV KO 122/26 3 Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy