V KO 120/24

Izba Karna2024-10-23

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona postępowania złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące sędziego, a postępowanie to nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie zarzutów wobec konkretnej osoby, lecz jedynie z kontrolą prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego w sferze przedmiotowej, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparta na art. 37 k.p.k., nie zasługiwała na uwzględnienie. W przypadku rozpoznawania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, które dotyczy sędziego, ale nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem o jego odpowiedzialności karnej, a jedynie z kontrolą prawidłowości orzeczenia w sferze przedmiotowej, obawa o naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości jest zbyt daleko idąca.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczyła ona zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, gdyż sąd miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie dotyczące sędziego tego samego sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 120/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie z zażalenia B.H. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu z dnia 17 czerwca 2024 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 października 2024 r. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II Kp 262/24, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia B.H. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu. Przedmiotowym orzeczeniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez ustalonego sędziego, mające przejawiać się w nieuwzględnieniu żądań skarżącego w zakresie w jakim zaskarżył czynności Komornika Sądowego. V KO 120/24 2 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, albowiem chodzi o sytuację, w której Sąd Rejonowy miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, w sprawie, w której w zawiadomieniu o popełnieniu czynu zabronionego wskazano sędziego Sądu występującego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd Rejonowy, że w przypadku, gdy strona postępowania niezadowolona z finałowego zakończenia śledztwa wniosła zażalenie na postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia postępowania karnego, uzasadnione było skorzystanie z właściwości delegacyjnej. Trzeba dostrzec, że procedowanie Sądu w sprawie zażalenia B.H. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowanie można zakwalifikować jako przestępstwo, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób. Należało zauważyć, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczyło sędziego, przeciwko któremu nie toczy się ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Z tego względu obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. WB [ms] V KO 120/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy