III KO 40/24
Izba Karna2024-03-28
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie, gdy przedmiotem postępowania odwoławczego jest kontrola postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. W takiej sytuacji sąd nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów wobec konkretnej osoby, a jedynie bada prawidłowość orzeczenia organu procesowego. W związku z tym nie powstaje uzasadnione przekonanie o braku bezstronności sądu, nawet jeśli sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym sądzie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczyła ona zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 192 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 2 k.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na brak warunków do obiektywnego rozpoznania zażalenia, gdyż sprawa dotyczyła sędziego tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 40/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie z zażalenia D. R. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 28 marca 2024 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II Kp. 260/24, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia D. R. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gorzowie Wielkopolskim z 12 lutego 2024 r. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, umorzono śledztwo w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 192 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 2 k.k. (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).
III KO 40/24 2 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania środka odwoławczego, albowiem sprawa dotyczy sędziego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim w związku z pełnieniem funkcji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania odwoławczego w sprawie będzie kontrola prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej. Procedowanie Sądu Rejonowego w sprawie środka odwoławczego złożonego przez pokrzywdzonego nie będzie się więc wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Dlatego nie sposób uznać, aby w okolicznościach tej sprawy w opinii społecznej mogło powstać przekonanie, że Sąd Rejonowy nie zachowa bezstronności orzekania ze względu na to, iż osobą wskazaną w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa był sędzia orzekający w tymże Sądzie. W tym kontekście warto rozważyć zasadność formułowania wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim, bowiem – jak wyżej stwierdzono - obawa, że rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [PGW] [ms]
III KO 40/24 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 82/23 2023-07-26Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynów zarzucanych sędziemu sądu, w którym miałoby być rozpoznawane to zażalenie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przek…
- II KO 23/22 2022-03-15Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego do rozpoznania tego zażalenia, dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 120/24 2024-10-23Czy w sytuacji, gdy strona postępowania złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące sędziego, a postępowanie to nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie zarzutó…
- I KO 75/22 2022-09-07Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez sędziego sądu wnioskującego, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w c…
- V KO 179/25 2025-11-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania odwoławczego jest zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej prokuratora, a postępowanie to nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 192 § 1 KKart. 189 § 2 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy