IV KO 3/20

Izba Karna2020-01-22

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, a właściwość miejscowa sądu pokrywa się z właściwością miejscową prokuratury, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że inicjatywa sądu rejonowego nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie zarzutów wobec konkretnej osoby, a jedynie z kontrolą prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego w sferze przedmiotowej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potrzebę ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Powodem była sytuacja, w której sąd miał rozpoznawać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, wydane przez prokuraturę właściwą miejscowo dla tego sądu. Prokurator umorzył śledztwo z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 3/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie z zażalenia M. B. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 28 sierpnia 2019r., sygn. akt PR Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 22 stycznia 2020r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 grudnia 2019r., sygn. akt IV Kp (…), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w K. przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia M. B. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w D. . Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, umorzono śledztwo w sprawie PR Ds. (…) o niedopełnienie obowiązków oraz przekroczenie uprawnień przez ustalonego prokuratora, mające przejawiać się w wydaniu w szeregu wskazanych sprawach postanowień o odmowie wszczęcia śledztwa i działaniu przez to na szkodę interesu prywatnego M. B.. 2 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, albowiem chodzi o sytuację, w której Sąd Rejonowy miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie wydane przez jednostkę Prokuratury, której właściwość miejscowa pokrywa się z właściwością miejscową tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd Rejonowy, że w przypadku, gdy strona postępowania niezadowolona z finałowego zakończenia śledztwa wniosła zażalenie na postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia postępowania karnego, uzasadnione było skorzystanie z właściwości delegacyjnej. Punkt widzenia Sądu właściwego wymagał zdecydowanej krytyki. Trzeba dostrzec, że procedowanie Sądu w sprawie zażalenia M. B. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób. Należało zauważyć, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczyło prowadzenia postępowań przygotowawczych prokuratora, przeciwko któremu nie toczy się ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Z tego względu obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy