IV KO 87/20

Izba Karna2020-09-29

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potrzebę zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wystąpienie sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. zasługuje na uwzględnienie, gdy sąd ten ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego tego samego sądu. W takiej sytuacji pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do zdolności tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, co przemawia za przekazaniem jej innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w K. J. F. wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w K., rozpoznając zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potrzebę budowania zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, który miałby oceniać działania własnego sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 87/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia J. F. na postanowienie prokuratora w K. z dnia 27 grudnia 2019 r., sygn. akt PR 3 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. postanowieniem z dnia 27 grudnia 2019 r., sygn. akt PR 3 Ds. […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia uprawnień w dniu 13 grudnia 2018 r. w K. przez funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Rejonowego w K. poprzez wydanie w toku postępowania sygn. II Kp (…) Sądu Rejonowego w K. II Wydział Karny postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sygn. PR 1 Ds. (…) Prokuratury Rejonowej w K. i poświadczenia nieprawdy co do czynów kwalifikowanych z art. 278 § 1 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k., a wskazanych w punkcie 2 oraz 8 w/wym. postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, czym działano na szkodę interesu prywatnego J. F. tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.” 2 J. F. wniósł na to postanowienie zażalenie, które prokurator przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. , z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Na posiedzeniu w przedmiocie zażalenia J. F. wniósł o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o „rozważenie przekazania sprawy przez inny sąd równorzędny z wyłączeniem Sądu Rejonowego w R. , który rozpoznawał sprawę o sygn. II K (…) Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt IX Kp (...), na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że „kierując się potrzebą budowania zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości sąd postanowił zrealizować wniosek skarżącego i zwrócić się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu”. Podkreślił, że sprawa dotyczy „działania sędziów Sądu Rejonowego w K.. zatem potrzeba rozstrzygnięcia sprawy przez sąd nie mający żadnego związku z prowadzonym przeciwko J. P. postępowaniem egzekucyjnym” (fragment prawdopodobnie pochodzący z uzasadnienia innego orzeczenia – uw. SN). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Niezależnie od uwagi krytycznej, którą nasuwa brak skrupulatności w redagowaniu postanowienia, należało uznać, że wystąpienie Sądu Rejonowego w K. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Sąd Rejonowy w K. , rozpoznając sprawę z zażalenia J. F. , miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstwa przez sędziego tego Sądu. W takim wypadku 3 pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby prowadzić do pojawienia się mających cechę racjonalności głosów, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Stanowisko w tym względzie w sposób wyraźny już zasygnalizował autor zażalenia. Zatem należy zgodzić się z Sądem Rejonowym w K. , że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem (…) Sądowi Rejonowemu w S. . Dodatkowo celowe będzie wspomnieć, że tożsamą decyzję w innych sprawach dotyczących J. F. podejmowano m.in. w postanowieniach o sygn. akt IV KO (…), IV KO (…), II KO (…).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 278 § 1 KKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1 pkt 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy