I KO 94/22

Sygn. akt I KO 94/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia S. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Stare Miasto z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Stare Miasto we Wrocławiu po rozpoznaniu zawiadomienia pochodzącego od S. B. postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt […], na podstawie art. 305 § 1, 2 i 3 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy sędziów niewskazanego Sądu Rejonowego w W. oraz prokuratora i adwokata w 2021 r. poprzez niezabezpieczenie materiałów, dowodów w postępowaniu odwoławczym”, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia, że „brak jest dowodów potwierdzających aby działania funkcjonariuszy naruszyły przepisy cyt. artykułów kodeksu karnego choć były 2 działaniami niekompetentnymi ze strony konkretnej osoby”. W uzasadnieniu zwrócono także uwagę, iż autor zawiadomienia nie wskazał konkretnego czynu, a jedynie zgłosił „szereg zastrzeżeń do sposobu działania różnych organów bez podania dowodów i wskazań”. S. B. wniósł na to postanowienie zażalenie, do którego prokurator się nie przychylił i z wnioskiem o nieuwzględnienie zażalenia przekazał je do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu. Wymieniony Sąd przeprowadził w dniu 10 sierpnia 2022 r. posiedzenie, na którym S. B. wyjaśnił, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstw złożył na kanwie sprawy karnej, która zakończyła się jego skazaniem oraz że uważa, iż przestępstw dopuścili się: prokurator, który sporządził akt oskarżenia, sędziowie sądów obu instancji, którzy wyrokowali w sprawie i adwokat, który miał prowadzić obronę, ale nie wywiązał się z tego obowiązku, a nawet „dogadał się ze stroną przeciwną” i „robił wszystko żeby mnie skazać”. Zdaniem S. B., „wszyscy świadkowie w tej sprawie również popełnili przestępstwo, bo składali fałszywe zeznania”. Sąd odroczył posiedzenie do dnia 7 września 2022 r. w celu dołączenia akt sprawy, o której mówił S. B.. Okazało się, że został on skazany przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II K […] wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. za czyn z art. 190a § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat, a wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV Ka 165/21. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt V Kp 285/22, na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu przytoczył poczynione ustalenia i wskazał, że „zawiadomienie o przestępstwie dotyczy sędziego II Wydziału Karnego tut. Sądu znanego sędziom wydziałów karnych, wcześniej orzekającego w V Wydziale Karnym, właściwym do rozpoznania zażalenia. Nadto sędzia orzekająca w II instancji również orzekała wcześniej w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - 3 Śródmieścia i jest powszechnie znana tutejszym sędziom”. Zdaniem Sądu powoduje to, że „prowadzenie sprawy z zażalenia S. B. na postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia śledztwa przeciwko w/w sędziom może niewątpliwie – w odbiorze społecznym – rodzić obawy co do obiektywizmu sędziego referenta. Nawet nieuprawnione wątpliwości, czy zarzuty podnoszone na tle rozstrzygania sprawy tego typu nie służą wymiarowi sprawiedliwości i nie budują jego autorytetu”. Sąd skonkludował, że z przedmiotową inicjatywą wystąpił „w celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości i bezstronności orzekania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Jakkolwiek trzeba mieć na uwadze, że autorytetu wymiaru sprawiedliwości nie buduje takie postąpienie sądu właściwego, które może być odebrane jako nieuprawnione mnożenie obaw z powołaniem się na art. 37 k.p.k. i w konsekwencji uchylanie się od rozpoznania sprawy, to zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu, niezależnie od faktu, że jego argumentacja częściowo nasuwa zastrzeżenia. Jeżeli bowiem m.in. akcentowano, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczy sędziów znanych „tutejszym sędziom”, to nawiązano nie tyle do art. 37 k.p.k., co do okoliczności z art. 41 § 1 k.p.k. Należało jednak mieć na uwadze, że Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie S.B., miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstwa m.in. przez sędziego właśnie tego Sądu oraz sędziego nadrzędnego Sądu Okręgowego we Wrocławiu. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, (mówiąc oględnie, prezentuje on daleko posuniętą nieufność do organów ochrony prawnej), podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Nawet postronna osoba mogłaby dociekać, czy różnego rodzaju powiązania i zależności natury zawodowej, koleżeńskiej, być może także towarzyskiej, nie będą rzutowały na rozstrzygnięcie i to w taki sposób, by nie było ono dla sędziów niekorzystne. 4 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu położonemu poza okręgiem wrocławskim, w tym wypadku Sądowi Rejonowemu w Ś. l.n ał