IV KO 3/22
Izba Karna2022-02-10
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy ocenie podlega decyzja prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego orzekającego w tym samym sądzie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że względy na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy ocenie podlega decyzja prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego orzekającego w tym samym sądzie. Wskazano, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do zdolności tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, co osłabiłoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w O. podczas posiedzenia, zarzucając mu niezachowanie obiektywizmu i niewłaściwe zachowanie wobec skarżącego. Odmowa została zaskarżona zażaleniem. Sąd Rejonowy w O., rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na konieczność rozpoznania sprawy przez inny sąd ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż sędzia orzekający w tej samej sprawie był z tego samego wydziału co sędzia, którego dotyczyło zawiadomienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 3/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia K.K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt (…).Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w O. postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt (…).Ds. (…), na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k., art. 307 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „zaistniałego w dniu 18 października 2021 r. w O. przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w O. podczas posiedzenia w sprawie o sygn. II Kp (…), na którym rozpoznano zażalenie K. K. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. PR 1 Ds. (…) Prokuratury Rejonowej w O., polegającego na niezachowaniu obiektywizmu oraz niewłaściwym zachowaniu w stosunku do skarżącego, co stanowiło działanie na szkodę interesu prywatnego K. K.”, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. - wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).
2 Postanowienie to zaskarżył zażaleniem K. K., zaś zażalenie to prokurator przekazał do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu w O. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., sygn. akt II Kp (…), Sąd ten na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że „charakter i okoliczności niniejszej sprawy, a przede wszystkim treść złożonego zawiadomienia oraz zarzutu kierowane pod adresem Sędzi Sądu Rejonowego w O. M.S. przemawiają za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd równorzędny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości”. Zdaniem Sądu „rozpoznawanie zażalenia strony, na postanowienie Prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego miała – w ocenie skarżącego – dopuścić się sędzia orzekająca w tym samym wydziale, co sędzia referent wylosowany do rozpoznania niniejszej sprawy, bez wątpienia osłabiłoby poczucie poszanowania uprawnień uczestników oraz zaufanie społeczne do samodzielności sądu jak i do wymiaru sprawiedliwości”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Sąd Rejonowy w O., rozpoznając sprawę z zażalenia K. K., miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstwa przez sędziego Sądu Rejonowego w O. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, podających w
3 wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Zatem należy zgodzić się z Sądem Rejonowym w O., że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę nieodległemu, jednak położonemu poza okręgiem […] Sądowi Rejonowemu w O.
Powiązane orzeczenia
- III KO 54/20 2020-08-28Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem oceny jest decyzja prokuratora dotycząca podejrzenia popełnienia przestępstwa przez…
- V KO 99/22 2022-11-07Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziego sądu właściwego do jej rozpoznania?
- I KO 94/22 2022-11-16Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o przestępstwie dotyczy sędziów tego samego sądu, który miałby rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, zachodzą podstawy do przekazania sprawy inne…
- IV KO 31/22 2022-04-29Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest ocena decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie c…
- V KO 17/24 2024-03-07Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy w sprawie występują wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 305 § 1art. 307 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 231 § 1 KK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy