IV KO 174/19
Izba Karna2020-02-25
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa jest podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziów sądu miejscowo właściwego, a wśród nich sędziego pełniącego funkcję wiceprezesa tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy przedmiotem oceny sądu jest prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziów tego samego sądu, a wśród nich sędziego pełniącego funkcję wiceprezesa, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W takich okolicznościach, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w M. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w M. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że sprawa dotyczy wszystkich sędziów orzekających w Wydziale Karnym tego sądu, a jeden z nich pełni funkcję wiceprezesa, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 174/19 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt PR Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w M. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt II Kp (…), wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 30 maja 2019 r. odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w M. , tj. w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy w M. wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa przez konkretnych, imiennie wymienionych sędziów, którzy są „wszystkimi sędziami orzekającymi w Wydziale II Karnym Sądu Rejonowego w M. ”, ponadto jeden z wymienionych sędziów pełni
2 funkcję wiceprezesa tego Sądu. Odwołując się do judykatów Sądu Najwyższego zaakcentował, że „dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby niniejszą sprawę przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w M. zasługuje na uwzględnienie, przy czym celowe będzie wspomnieć, że wcześniej również szereg innych spraw o zbliżonym charakterze z udziałem M. B. Sąd Najwyższy na podstawie art. 37 k.p.k. przekazał do rozpoznania innym niż miejscowo właściwy sądom rejonowym (m.in. postanowieniami z dnia 11 października 2019 r., IV KO 115/19, z dnia 30 października 2019 r., IV KO 109/19 oraz z dnia 3 stycznia 2020 r., IV KO 152/19 Sądowi Rejonowemu w R. , postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r., IV KO (…), Sądowi Rejonowemu w G., postanowieniem 10 stycznia 2020 r., IV KO (…), Sądowi Rejonowemu w Z.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu we wskazanym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Z akt sprawy wynika bowiem, że Sąd Rejonowy w M., rozpoznając sprawę II Kp (…), miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., tj. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów tego Sądu, w związku z wydawaniem postanowień dotyczących zażaleń wnoszonych przez M. B. W tym stanie rzeczy rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy może prowadzić do pojawienia się głosów, obiektywnie niezasadnych, ale mających cechę racjonalności, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Zatem należy zgodzić się z Sądem Rejonowym w M., że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości niniejszą sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
3 Sąd Najwyższy uznał, że słuszne będzie przekazanie przedmiotowej sprawy położonemu poza obszarem okręgu [...], niezbyt od niego odległemu, Sądowi Rejonowemu w C..
Powiązane orzeczenia
- II KO 22/20 2020-05-12Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziego tegoż sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przek…
- II KO 46/17 2017-10-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu miejscowo właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- III KO 92/23 2023-09-27Czy w sytuacji, gdy prokurator, którego postępowanie jest przedmiotem zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, ma bliskie zawodowe i osobiste kontakty z sędziami sądu miejscowo właściwego, należy przekazać sprawę do rozpo…
- IV KO 87/20 2020-09-29Czy w sytuacji, gdy sąd ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu…
- II KO 59/17 2017-11-16Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem postępowania jest zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęci…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy