IV KO 123/25

Izba Karna2025-08-13

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzony jest pracownikiem ochrony sądu, istnieją uzasadnione obawy co do braku bezstronności sądu miejscowo właściwego, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż pokrzywdzony jest pracownikiem ochrony sądu, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Ciężar wykazania, że zachwiana została swoboda orzekania lub obawa o obiektywne rozpoznanie sprawy, spoczywa na wnioskującym sądzie. Brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku, jeśli nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. M. oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że pokrzywdzony jest pracownikiem ochrony tego sądu. Sąd Rejonowy powołał się na obawy oskarżonego co do braku bezstronności sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 123/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie M. M. oskarżonego z art. 190 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 13 sierpnia 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. IX K 999/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy M. M. . W złożonym wniosku powołano się na fakt, iż w sprawie tej pokrzywdzonym jest pracownik ochrony, który pełni służbę w tym Sądzie, między innymi w budynku, w którym znajduje się wydział Karny. Ta okoliczność, zdaniem wnioskującego Sądu, jest na tyle istotna i realna, że w ocenie oskarżonego rodzi uzasadnione obawy, co do braku stosownych warunków i konieczności bezstronności do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, co było powodem, że oskarżony na rozprawie w dniu 3 IV KO 123/25 2 czerwca 2025 r. złożył wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przytoczone w nim argumenty nie wskazują, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki skutkujące koniecznością przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Oczywistym jest, że zarówno zachwianie swobody orzekania jak i obawa o rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny są czynnikami warunkującymi skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k., jednakże ciężar wykazania ich spoczywa na wnioskującym sądzie. Po zapoznaniu się z przedstawionymi aktami sprawy oraz dołączonymi do nich aktami sprawy o sygn. IX K 802/23, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku, bowiem nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu, pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Przy ocenie zasadności wniosku, Sąd Najwyższy miał na uwadze, że Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej orzekając jednoosobowo przez sędzię A.K., wydał w dniu 31 lipca 2024 r. wyrok w sprawie, w której stronami były te same osoby, a z akt wynikało, że pokrzywdzony jest pracownikiem ochrony. Wówczas żaden wniosek dotyczący zatrudnienia pokrzywdzonego nie został przez sędzię czy też sąd złożony. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 7 listopada 2024 r. W obecnie rozpoznawanej sprawie sędzia A.K. złożyła wniosek o wyłączenie jej od rozpoznania sprawy odwołując się do tych okoliczności, jednakże nie został on uwzględniony postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r. Zaakceptowanie stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wystąpienia mogłoby doprowadzić do sytuacji, że to strona, poprzez różnego rodzaju działania, w tym nawet insynuacje, doprowadzałaby do zmiany tej właściwości, nie mającej nic wspólnego z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga natomiast, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania, a racjonalna nieustępliwość w IV KO 123/25 3 tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 190 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy