V KO 71/19
Izba Karna2019-07-30
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że pokrzywdzona jest pracownikiem sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne wątpliwości opinii publicznej co do bezstronności sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż pokrzywdzona jest pracownikiem sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może, w perspektywie odbioru przez opinię publiczną, rodzić wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego orzekania przez ten sąd. Taka sytuacja może stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było to, że pokrzywdzona jest urzędnikiem sądowym tego sądu, co mogło wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W toku postępowania wyłączono jednego sędziego, a odmówiono wyłączenia kolejnego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 71/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie J.C. vel C. oskarżonego z art. 190a § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w N. o przekazanie sprawy o sygn. akt II K […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania sprawy o sygn. akt II K […] innemu sądowi równorzędnemu wskazując, że pokrzywdzona zarzucanymi oskarżonemu przestępstwami jest urzędnikiem sądowym sądu właściwego do rozpoznania sprawy, co w opinii publicznej może wywołać przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w N. zasługuje na uwzględnienie.
2 Zmiana właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k. ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, pokrzywdzona, która zadeklarowała wolę działania w charakterze oskarżycielki posiłkowej, jest wieloletnim pracownikiem Sądu Rejonowego w N.. Fakt ten spowodował złożenie przez obrońcę oskarżonego wniosku „o wyłączenie wszystkich sędziów” (k – 75), w którym wskazano także na potrzebę wystąpienia przez sąd właściwy do Sądu Najwyższego z inicjatywą przewidzianą w art. 37 k.p.k. W toku postępowania wyłączono od rozpoznania sprawy pierwszego sędziego referenta (postanowienie z dnia 5 czerwca 2019 r., k – 70) i odmówiono wyłączenia kolejnego sędziego (postanowienie z dnia 28 czerwca 2019 r., k – 121). Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w ostatnim ze wskazanych orzeczeń, że okoliczność, iż pokrzywdzona jest pracownikiem Sądu Rejonowego w N. „sama w sobie nie świadczy o pozbawieniu sędziego bezstronności. Nie można z góry i bez jakichkolwiek ku temu podstaw przyjąć, że pokrzywdzona utrzymuje z sędzią relacje towarzyskie albo służbowe tego rodzaju, aby powodowały brak obiektywizmu sędziego w orzekaniu”. Rzecz jednak w tym, że w perspektywie opinii publicznej opisana sytuacja procesowa może być postrzegana jako orzekanie przez sąd właściwy niejako we własnej sprawie, to zaś może pociągać za sobą wątpliwości co do zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania. Stanowiłoby to oczywiste zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, co w konsekwencji uzasadnia potrzebę przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w O.. Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 90/21 2022-01-18Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest pracownik sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 123/25 2025-08-13Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzony jest pracownikiem ochrony sądu, istnieją uzasadnione obawy co do braku bezstronności sądu miejscowo właściwego, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie a…
- II KO 42/23 2023-05-09Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo występuje jako pokrzywdzony przestępstwem, a oskarżony jest pracownikiem tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.…
- III KO 93/22 2022-08-30Czy okoliczności związane z zatrudnieniem oskarżonej i pokrzywdzonej w sądzie, w którym toczy się postępowanie, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu…
- IV KO 54/18 2018-07-25Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z faktu, że sprawa dotyczy pracownika sądu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 190a § 1 KKart. 288 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy