IV KO 127/10
Izba Karna2010-11-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może kontrolować prawidłowość czynności podejmowanych przez sądy w kwestii właściwości i korygować decyzje w tym przedmiocie na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy kwestionowana jest zasadność wyłączenia sędziów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może na podstawie art. 37 k.p.k. kontrolować prawidłowości czynności podejmowanych przez sądy w kwestii właściwości ani korygować decyzji w tym przedmiocie. Wyłączenie sędziego od rozpoznania apelacji nie oznacza, że jest on wyłączony od orzekania w kwestiach procesowych ujawniających się w toku dalszego postępowania po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w D. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, kwestionując postanowienie Sądu Okręgowego w T. o wyłączeniu sędziów Sądu Rejonowego w T. i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w D. Sąd Rejonowy w D. podniósł, że w wydaniu postanowienia przez Sąd Okręgowy w T. uczestniczył sędzia, który uprzednio sam został wyłączony od orzekania w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w D. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 10 LISTOPADA 2010 R. IV KO 127/10 Charakter przyczyny wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. świadczy o tym, że ocena jej zaistnienia powinna zostać dokonana na czas orzekania w sprawie, gdyż – rebus sic stantibus – może w dalszym postępowaniu stracić na aktualności. Tym samym, wyłączenie sędziego od rozpoznania apelacji w określonej sprawie nie oznacza, że po przekazaniu tej sprawy do ponownego rozpoznania jest on także wyłączony od orzeka-nia w kwestiach procesowych jakie ujawnią się w toku dalszego postępo-wania. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sędziowie SN: J. Dołhy, D. Świecki (sprawozdawca). Sąd Najwyższy w sprawie Elżbiety L. i innych, oskarżonych o prze-stępstwo z art. 270 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posie-dzeniu w dniu 10 listopada 2010 r. wniosku Sądu Rejonowego w D. w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równo-rzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił wniosku n i e u w z g l ę d n i ć. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. Sąd Rejonowy w D. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpo-
2 znania innemu sądowi równorzędnemu – w trybie art. 37 k.p.k. Jako prze-słankę zastosowania tego przepisu Sąd wnioskujący podniósł, że sprawa została przekazana do rozpoznania temu Sądowi w związku z postanowie-niem Sądu Okręgowego w T. z dnia 7 kwietnia 2010 r. o wyłączeniu od jej rozpoznania sędziów Sądu Rejonowego w T. W ocenie Sądu występujące-go krytycznie należy odnieść się do tego postanowienia, zważywszy że w jego wydaniu uczestniczył sędzia, który uprzednio sam został wyłączony od orzekania w tej sprawie, co podważa wiarygodność wymiaru sprawiedliwo-ści, a więc i godzi w jego dobro. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w D. o przekazanie sprawy do rozpozna-nia innemu sądowi równorzędnemu nie mógł zostać uwzględniony, albo-wiem art. 37 k.p.k. nie stanowi podstawy do występowania do Sądu Naj-wyższego o skontrolowanie prawidłowości czynności podejmowanych przez sądy w kwestii właściwości i ewentualne korygowanie nieprawidło-wych bądź niesprawiedliwych w tym przedmiocie decyzji. Tego bowiem domaga się Sąd występujący, kwestionując zasadność i dopuszczalność decyzji podejmowanych przez Sąd Okręgowy w T., tak w kwestii wyłącze-nia od rozpoznania sprawy wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w T., jak i co do brania udziału w jej wydaniu przez sędziego tego Sądu, pomimo wcześniejszego wyłączenia go od rozpoznania tej sprawy przez Sąd Ape-lacyjny w K. W związku z tym należy stwierdzić, że kwestia zasadności wyłącze-nia sędziów Sądu Rejonowego w T., budzi wątpliwości w zakresie prawi-dłowości procedowania w tym przedmiocie z uwagi na wyłączenie sędziów na podstawie złożonych oświadczeń, a nie w związku z wydaniem decyzji procesowych o wyłączeniu konkretnych sędziów. Nie można bowiem wyłą-czyć sędziego „na przyszłość” od rozpoznania sprawy, jeżeli nie został on wyznaczony do jej rozpoznania. Jednakże z tego powodu, wskazany przez
3 Sąd Rejonowy w D. tryb przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k., jak należy wnioskować, z powrotem do Sądu Rejonowego w T., nie jest możliwy. Natomiast w kwestii wydania orzeczenia przez sędziego Sądu Okrę-gowego w T. w przedmiocie wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w T. i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w D., to należy stwierdzić, że pomimo wcześniejszego wyłączenia tego sędziego od roz-poznania sprawy przez Sąd Apelacyjny w K., nie doszło do naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. Zauważyć bowiem trzeba, że zmienił się układ procesowy w związku w uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego roz-poznania sądowi właściwemu na zasadach ogólnych. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. o wyłączeniu sędziów Sądu Okręgowego w T. wydane bowiem zostało w związku z koniecznością rozpoznania apelacji przez ten Sąd. W postanowieniu tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Wówczas wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w T. dotyczyło rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, a więc ape-lacji od wyroku. Charakter przyczyny wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. świadczy o tym, że ocena jej zaistnienia powinna zostać dokonana na czas orzekania w danej sprawie, gdyż – rebus sic stantibus – może w dalszym postępowaniu stracić na aktualności. Tym samym wyłą-czenie sędziego od rozpoznania apelacji w danej sprawie nie oznacza, że po przekazaniu tej sprawy do ponownego rozpoznania jest on także wyłą-czony od orzekania w kwestiach procesowych jakie ujawnią się w toku dal-szego postępowania. Nie było więc przeszkód, aby sędzia Sądu Okręgo-wego w T., w związku uchyleniem wyroku do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w K., orzekał w sprawie wyłączenia sędziów Sądu, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postano-wieniu.
Powiązane orzeczenia
- III KO 21/23 2023-06-22Czy Sąd Najwyższy, działając w ramach procedury wyłączenia sędziego, może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy rozpoznanie jej w sądzie właściwym jest niemożliwe z powodu wyłączenia wszystkich sędziów?
- III KS 7/22 2022-03-10Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast samodzielnie uzupełnić postępowanie dowodowe i dokonać merytorycznej kontroli apelacji?
- IV CO 143/20 2020-08-10Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosków sędziów o wyłączenie od rozpoznania sprawy o przewlekłość postępowania, jeśli sąd, w którym sprawa się toczy, jest w stanie sformować skład orzekający?
- II CO 3/21 2021-01-21Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów, jeśli sąd apelacyjny jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć te wnioski?
- KZ 136/51 1952-04-15Czy Sąd Najwyższy może kontrolować postępowanie w trybie doraźnym i w jakim trybie?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 270 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy