IV KO 128/21
Izba Karna2021-10-19
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak opinii sądowo-lekarskiej potwierdzającej stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia mu stawiennictwo w sądzie, stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ brakowało kluczowego dowodu w postaci opinii sądowo-lekarskiej. Opinia taka jest niezbędna do potwierdzenia, że stan zdrowia oskarżonego utrudnia mu samodzielne stawiennictwo w sądzie, co jest warunkiem koniecznym do rozważenia przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek został uznany za przedwczesny z uwagi na brak tego istotnego dowodu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy D.M., oskarżonego o oszustwo i oszustwo kwalifikowane, innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwiał mu stawiennictwo na rozprawach, mimo deklarowanej chęci aktywnego udziału w postępowaniu. Obrońca oskarżonego również złożył podobny wniosek. Sąd Najwyższy uznał wniosek za przedwczesny z powodu braku opinii sądowo-lekarskiej potwierdzającej wpływ stanu zdrowia oskarżonego na jego zdolność do uczestnictwa w procesie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 128/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie D. M. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt III K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt III K (…), Sąd Okręgowy w K., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy D.M. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na stan zdrowia oskarżonego i opisano dotychczasowe trudności w rozpoznaniu sprawy, akcentując, że D.M. deklaruje chęć czynnego uczestnictwa w postępowaniu. Oskarżony z uwagi na swoje schorzenia nie stawił się już na kilka terminów rozpraw wyznaczonych w okresie od lutego do lipca br., przedkładając – za pośrednictwem obrońcy – zaświadczenia wystawione przez lekarza sądowego.
2 Ponadto obrońca oskarżonego pismem z dnia 31 sierpnia 2021 r. także złożył do akt niniejszej sprawy wniosek o wystąpienie przez Sąd Okręgowy w K. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Konkludując Sąd Okręgowy w K. zwrócił uwagę na konieczność realizowania w toku postępowania karnego praw uczestników tego postępowania, a przede wszystkim oskarżonego i pokrzywdzonego, które są zasadniczym elementem dobra wymiaru sprawiedliwości. Mając na uwadze, że oskarżony chce wziąć aktywnie udział w procesie, stosowanie do przydanego mu przez ustawodawcę prawa, to zaprzeczeniem sprawiedliwości byłoby prowadzenie procesu pod jego nieobecność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zawarty w treści postanowienia z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt III K (…), wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu nie zasługiwał na uwzględnienie w przekazanym obecnie kształcie. Stosownie do treści art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego dobrem wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu przepisu art. 37 k.p.k. uzasadniającym przekazanie sprawy w analizowanym trybie jest potrzeba skutecznego doprowadzenia do przeprowadzenia procesu. Nie byłoby to możliwe z uwagi na stan zdrowia oskarżonego, gdyby nie możliwość odejścia od zasady właściwości miejscowej sądu. Podkreślić, jednakże należy, że aby przekazanie sprawy z uwagi na stan zdrowia oskarżonego stało się możliwe to jego sytuacja zdrowotna winna zostać potwierdzona przez biegłego stosowną opinią sądowo-lekarską (vide np. postanowienia: Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2021 r., IV KO 13/21; z dnia 17 marca 2021 r., IV KO 8/21; z dnia 3 marca 2021 r., II KO 19/21). W analizowanej sprawie brak tego istotnego dowodu, w treści którego winno znaleźć się odniesienie do stanu zdrowia oskarżonego, który nie wyklucza uczestniczenia przez tą stronę w procesie karnym, ale jednocześnie wykazuje, że stan ten utrudnia oskarżonemu samodzielne stawianie się w sądzie, który położony jest za daleko od jego miejsca pobytu.
3 Na marginesie należy zauważyć, że brak w aktach analizowanej sprawy wskazanego wyżej dokumentu procesowego dziwi, tym bardziej że obrońca oskarżonego w piśmie z dnia 31 sierpnia 2021 r. (data prezentaty Sądu Okręgowego - 3 września 2021 r.) przedstawiającym sytuację zdrowotną D. M. oraz zawierającym wniosek o przekazanie sprawy w trybie przepisu art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Okręgowego w K. o skierowanie oskarżonego na badania w celu uzyskania kompleksowej opinii na temat jego stanu zdrowia (k. 97-98). Bez takiej opinii nie istnieje możliwość nie tylko jednoznacznego stwierdzenia, że sprawa może być procedowana w sądzie położonym w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego, lecz przede wszystkim, że w ogóle może się toczyć, co jest warunkiem pierwotnym do wystąpienia z wnioskiem opartym o przepis art. 37 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, a więc uznając przedmiotowy wniosek za przedwczesny, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 2/23 2023-01-19Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu osobisty udział w rozprawach przed sądem właściwym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza gdy o…
- V KO 90/10 2010-10-21Czy stan zdrowia oskarżonego, udokumentowany nieaktualną opinią biegłego, może stanowić wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia dobra wymiar…
- V KO 38/15 2015-07-22Czy stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia mu dojazdy na rozprawę, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy nie uniemożliwia mu stawiennictwa w sądz…
- III KO 55/20 2020-08-27Czy stan zdrowia oskarżonego, oparty na opinii sporządzonej na potrzeby innego postępowania, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 80/25 2025-06-26Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu udział w rozprawie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy