IV KO 144/24

Izba Karna2025-02-12

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu rzekomego uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczącego nienależytej obsady sądu?
Ratio decidendi
Postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., co wyklucza możliwość wznowienia postępowania w trybie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. Postępowanie o wznowienie, podobnie jak postępowanie kasacyjne, nie ma charakteru samodzielnego i nie zapada w jego toku orzeczenie kończące postępowanie karne.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na rzekome uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczące nienależytej obsady Sądu Najwyższego. Wniosek ten został poprzedzony postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, a następnie postanowieniem utrzymującym w mocy to postanowienie. Skazany argumentował, że sędzia został powołany nieprawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 144/24 ZARZĄDZENIE Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie M.G. skazanego z art. 197 § 1 k.k. i in. na skutek sygnalizacji skazanego w trybie art. 9 § 2 k.p.k. o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt IV KZ 32/24 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządził stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. UZASADNIENIE M.G. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z 10 marca 2023 r., sygn. akt II K 170/21, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 13 października 2023 r., sygn. akt II AKa 115/23. Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania w jego sprawie. Sąd Najwyższy postanowieniem 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV KO 79/24 odmówił przyjęcia tego wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności (art. 545 § 3 k.p.k.). M.G. złożył od tego orzeczenia zażalenie. Sąd Najwyższy postanowieniem z 13 listopada 2024 r., sygn. akt IV KZ 32/24 zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W dniu 3 grudnia 2024 r. wpłynęło do Sądu Najwyższego pismo M.G., który wskazując na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wniósł o rozważenie IV KO 144/24 2 możliwości wznowienia postępowania karnego w jego sprawie z powodu nienależytej obsady sądu, która miałaby wynikać z faktu, iż w składzie Sądu Najwyższego zasiadał sędzia J.B., który – jego zdaniem – został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego „jako osoba nieuprawniona nieprawidłowo powołany przez neo KRS”. Należy stwierdzić, że wbrew sygnalizacji skazanego, wznowienie postępowania w sprawie IV KZ 32/24 z powodu wskazanej okoliczności nie jest możliwe. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. wznawia się postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 542 § 3 k.p.k. wskazuje natomiast, że do wznowienia z urzędu może dojść jedynie z powodów określonych w art. 439 § 1 k.p.k. w pkt 9-11 k.p.k. i może to nastąpić wyłącznie na korzyść skazanego. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że postanowienie Sądu Najwyższego o utrzymaniu w mocy postanowienia tegoż Sądu o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie wobec jego oczywistej bezzasadności (art. 545 § 3 k.p.k.), nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Postępowanie o wznowienie, podobnie jak postępowanie kasacyjne, jest ściśle związane z procesem, w toku którego orzekano o odpowiedzialności karnej oskarżonego. W tym znaczeniu nie ma ono zatem charakteru samodzielnego, a tym samym w jego toku nie zapada orzeczenie kończące postępowanie karne. Wskazać także należy, że wniosek o wznowienie może być w każdym czasie ponowiony, co jest dodatkowym argumentem przemawiającym za twierdzeniem, iż nie jest możliwe wznowienie, tak na wniosek strony jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie. Takie stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i wyrażono je m. in. w postanowieniach z: 9 lipca 2013 r., II KO 17/13 i 20 maja 2010 r., V KO 47/10. W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotowe postanowienie, co do którego złożono inicjatywę wznowienia nie kończy postępowania sądowego w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., rozważenie okoliczności wskazywanej przez skazanego – sugerowanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej – nie jest możliwe w trybie instytucji wznowienia postępowania z urzędu. IV KO 144/24 3 [WB] [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 1 KKart. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 545 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 2§ 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy