IV KO 146/25
Izba Karna2025-10-06
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sprawa dotyczy sędziego sądu, w którym toczy się postępowanie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, w tym takie, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sytuacja, w której sprawa dotyczy sędziego sądu, w którym toczy się postępowanie, może w odbiorze społecznym wywołać przekonanie o braku obiektywizmu orzekających sędziów, co uzasadnia przekazanie sprawy.Stan faktyczny
A.J. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego Sądu Rejonowego w Białymstoku. Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa, co zostało zaskarżone przez A.J. Sąd Rejonowy w Białymstoku zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że sprawa dotyczy sędziego tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 146/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z zażalenia A.J., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 6 października 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Białymstoku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach. UZASADNIENIE W dniu 11 grudnia 2024 r. A.J. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego Sądu Rejonowego w Białymstoku w sprawie XIII K 1601/22. Postanowieniem z 17 stycznia 2025 r. Prokuratura Rejonowa w Siemiatyczach odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Do Sądu Rejonowego w Białymstoku wpłynęło zażalenie na to postanowienie, które złożył A.J. Sąd ten postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, motywując
IV KO 146/25 2 to faktem, iż sprawa, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy sędziego Sądu Rejonowego w Białymstoku (od niedawna w stanie spoczynku). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68 i 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Białymstoku, sprawa bowiem dotyczy sędziego tego Sądu (od niedawna w stanie spoczynku). Tego rodzaju sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w Białymstoku. W związku z tym Sąd Najwyższy, w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę dotyczącą zażalenia A.J. Sądowi Rejonowemu w Siedlcach, jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Białymstoku. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I KO 54/23 2023-07-24Czy zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy przedmiotem postępowania jest zachowanie sędziego orzekającego w tym samym sądzie?
- II KO 75/21 2021-09-27Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu, który ma ją rozpoznać, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 14/23 2023-06-15Czy w sytuacji, gdy sprawa karna dotyczy zachowania sędziego sądu, a stanowisko w tej sprawie prezentowali publicznie inni sędziowie tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- II KO 28/20 2020-07-02Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów danego sądu rejonowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu?
- III KO 41/20 2020-06-16Czy okoliczność, że sprawa dotyczy sędziego sądu miejscowo właściwego, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy