IV KO 148/21

Izba Karna2022-02-25

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania w świetle art. 540 k.p.k. i nast., może zostać odrzucony na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. bez wzywania strony do usunięcia braków formalnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. W trybie tym sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku ani nie bada jego zasadności pod kątem podstaw wznowienia, lecz kontroluje jego quasi formalną dopuszczalność pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia. Wniosek taki musi zawierać argumentację wskazującą na okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, a nie jedynie kwestionować ocenę dowodów czy ustaleń faktycznych dokonanych w prawomocnym wyroku.
Stan faktyczny
Skazany W. W., odbywający karę za zabójstwo, złożył pismo zatytułowane „Zeznanie”, w którym twierdził, że działał w obronie własnej i wniósł o odszkodowanie. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy wezwał skazanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego. Skazany nie uzupełnił braków, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 148/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2022 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w sprawie W. W. skazanego z art. 148 § 1 k.k., wniosku skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym częściowo wyrok Sądu Okręgowego w G. Wydział Zamiejscowy w W. z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt V K […], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W dniu 31 sierpnia 2021 r. wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w […] pismo W. W. zatytułowane „Zeznanie” – dotyczące postępowania, w którym skazano go za zabójstwo żony na karę 15 lat pozbawienia wolności. W treści pisma poinformował, że to żona chciała go zabić, a on jedynie się bronił. Jednocześnie wniósł o wypłacenie mu odszkodowania za każdy rok odbywanej kary kwot po 1 mln złotych. Na podstawie art. 118 § 1 k.p.k. stanowiącego, iż znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, nie zaś formalnej jego nazwy, pismo skazanego zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie w/w postępowania i nadano mu odpowiedni bieg (k. 11). 2 W dniu 22 października 2021 r. pismo to – jako osobisty wniosek W. W. o wznowienie postępowania - przekazano do Sądu Najwyższego (k. 2). Zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2021 r., W. W. został wezwany na podstawie art. 120 k.p.k. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania poprzez sporządzenie go i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego i uiszczenie opłaty w kwocie 150 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania tego wezwania, pod rygorem uznania wniesionego wniosku za bezskuteczny (k. 15). Pismo to zostało przesłane na oba adresy do korespondencji wskazane przez W. W.. Żadne z nich nie zostało adresatowi osobiście doręczone, zostały więc awizowane i uznano je za doręczone skutecznie (k. 18 i 21). Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego W. W. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 k.p.k., czy też art. 540a - b k.p.k. Skarżący nie podnosi tego rodzaju okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania. Podkreślić należy, że w sprawie o wznowienie postępowania nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku. Z pewnością nie służy takie postępowanie czynieniu nowych ustaleń faktycznych. Nie ocenia się w tym postępowaniu poprawności przeprowadzonego postępowania sądowego pod kątem wystąpienia względnych przesłanek 3 odwoławczych z art. 438 k.p.k. Nie bada się również oceny zasadności orzeczeń procedujących w sprawie sądów, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej. Sąd w ramach postępowania wznowieniowego jest uprawniony zbadać tylko to, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody, wykazujące znaczne prawdopodobieństwo błędności wyroku skazującego, a nie czynić ustalenia faktyczne na podstawie tych dowodów. Okoliczności podnoszone obecnie przez skazanego były już znane Sądom obu instancji, a zatem żadna z nich nie uzasadnia wznowienia postępowania. Wszystkie te okoliczności, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k., przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonego przez W. W. wniosku o wznowienie postępowania. Tak sformułowany i osobiście sporządzony wniosek nie może stanowić również podstawy do wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy jednak zauważyć, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić po zebraniu odpowiednich środków i zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 118 § 1 KPKart. 120 KPKart. 540 KPKart. 540aart. 438 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy