IV KO 149/24

Izba Karna2025-01-17

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany sygnalizuje udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, bez wskazania konkretnych okoliczności naruszających standardy niezawisłości i bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ sygnalizacja oparta na udziale sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS wymaga wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności. Samo powołanie sędziego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczające do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., jeśli nie towarzyszą temu dowody na naruszenie niezawisłości i bezstronności w rozumieniu Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE i EKPC.
Stan faktyczny
Skazany M. G. złożył pismo sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania karnego, wskazując na udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Powołano się na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w kontekście możliwości wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 149/24 ZARZĄDZENIE Dnia 17 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem M. G. sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 406/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt XXI K 143/20, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Skazany M. G. w piśmie 9 grudnia 2024 r., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 406/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt XXI K 143/20, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego polegającym na udziale w tym składzie sędziego M. S., który stanowisko sędziego sądu apelacyjnego uzyskał w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam IV KO 149/24 2 przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji, poza wskazaniem na sam fakt powołania sędziego do Sądu Apelacyjnego w Katowicach z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS nie wskazał na istnienie żadnych takich okoliczności. Nie są one także znane Sądowi Najwyższemu z urzędu. Dodać należy, że takiego badania dokonał także Sąd Najwyższy w sprawie IV KK 40/24 nie stwierdzając wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w odniesieniu do w/w sędziego. Nie można wykluczyć ujawnienia się tych przesłanek w przyszłości, jednak nie są one na tym etapie znane. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana IV KO 149/24 3 w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. ł.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1 pkt. 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy