V KO 48/26
PostanowienieIzba Karna2026-05-14
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeżeli sygnalizujący wskazuje na wadliwie ukształtowany skład sądu orzekającego, powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego, a nie jedynie ogólnego stwierdzenia o 'neosędziowskim' składzie sądu. Brak takich konkretnych okoliczności uniemożliwia wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skazany zasygnalizował Sądowi Najwyższemu potrzebę wznowienia postępowania karnego z urzędu, wskazując na wadliwie ukształtowany skład sądu orzekającego w jego sprawie. Jako podstawę wskazał art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i powołał się na uchwałę połączonych Izb SN dotyczącą 'neosędziów'. Sąd Najwyższy zapoznał się z pismem, ale stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego postępowania.Pełny tekst orzeczenia
V KO 48/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 14 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
po zapoznaniu się z pismem K.S. sygnalizującym konieczność wznowienia z
urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II AKa 104/20,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia
20 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 103/19,
stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej
postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Skazany K.S. w piśmie z 19 stycznia 2026 r. sygnalizującym konieczność
wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II AKa
104/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 103/19, wskazał na wystąpienie
bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z
wadliwie ukształtowanym składem sądów obu instancji orzekających w jego
sprawie i oświadczył, że żąda wznowienia postępowania oraz uchylenia „wydanego
wyroku przy błędnie osadzonym sądzie Neosędziowskim”.
Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania
sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam
V KO 48/26 2
przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest
także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3
k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny.
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.
Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt
4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana
na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017
r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,
jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,
do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia
„okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z
organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu
na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na
stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do
wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych
standardów bezstronności i niezależności.
W tej sprawie autor sygnalizacji, poza stwierdzeniem o „Neo-sędziowskim
składzie” Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego nie wskazał na istnienie żadnych
takich okoliczności, które mogłyby wiążąc się z sędzią X. Y., jedynym sędzią ze
składu Sadu odwoławczego powołanym na stanowisko z udziałem
niekonstytucyjnie ukształtowanego KRS. Nie są one także znane Sądowi
Najwyższemu z urzędu. W składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi zasiadali nadto
sędziowie powołani z udziałem prawidłowo ukształtowanego KRS: X.1 Y.1 i X.2 Y.2
Dodać należy, że z kolei wyrok Sądu I instancji zapadł przed wydaniem uchwały 3
połączonych Izb SN w sprawie BSA I-4110-1/2020, a więc nie mogła ona mieć do
V KO 48/26 3
niego zastosowania, nawet gdyby wykazano istnienie dodatkowych okoliczności,
których w sygnalizacji nie wskazano.
W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja
nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana
w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie
pozbawione podstaw.
Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie.
Paweł Wiliński
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- V KO 101/26 2026-05-28Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, ze względu na udział w składzie orzekającym osoby powołanej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustaw…
- V KO 207/25 2025-12-17Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeżeli skazany wskazuje na wadliwie ukształtowany skład sądu z uwagi na udział sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądown…
- I KO 122/24 2025-05-21Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu z uwagi na udział w składzie sądu sędziego powołanego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jeśli nie wykazano konkre…
- V KO 52/25 2025-05-14Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzut wadliwego obsadzenia sądu pierwszej instancji przez sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądow…
- III KO 45/26 2026-03-02Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z powodu nienależytej obsady sądu, gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące statusu sędziów orzekających w sprawie?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 542 § 3
KPKart. 439 § 1 pkt 2
KPKart. 379 pkt
4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1 pkt. 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy